adab riselesine dair önemli meseler

[theimam]

Rabbim sizlerden de razı olsun inş

[theimam]

                                   Akrabalık İlişkilerinde Adab


1. Akrabalarınıza iyilik ve ihsanda bulunmalısınız. Allahü teâlâ buyuruyor ki: akrabaya, yoksula ve yolda kalmışa hakkını ver. Bununla beraber (malını) büsbütün saçıp Savurma. (İsra 26)

2. Akrabalık bağlarını daima kuvvetli tutmalı, onlarla iyi ilişkiler içerisinde olmalısınız. Allahü teâlâ buyuruyor ki: Ey insanlar; Allahtan korkun ve akrabalık bağlarını kesmekten sakının. Şüphesiz ki Allah, üzerinize GÖZCÜ bulunuyor. (Nisa 1)

3. Akrabalarınızı ziyareti ihmal etmemeli ve sıla-i rahmi asla kesmemelisiniz. Resulullah (sav) buyuruyor ki: Her kim rızkının bollaşmasını ve ecelinin geciktirilmesini arzu ederse sıla-i rahm yapsın. (Müslim K. Birr ve-) Sıla)

4. Akrabalarınızın üzüntülü ve Sevinçli günlerinde yanında olmalı, onlara yardımcı olmalısınız.

5. Onlara islami anlatmalı ve hidayetlerine vesile olmaya çalışmalısınız. Allahü teâlâ buyuruyor ki: Ey Rasulum en yakın akrabalarını inzar et. (Suara 214)

6. Akrabalarınıza kötü davranmaktan sakınmalı, onlarında sizin üzerinizde hakları olduğunu unutmamalısınız. Resulullah (sav) buyuruyor ki: Misliyle karşılıklı akrabaya iyilik ve yardımda bulunan kişi gerçekte sıla-i rahim yapmış sayilmaz. Fakat gerçekten sıla-i rahim yapan kişi kendisine akraba sıla ve ihsanı kesildiği halde sıla ve ihsanda bulunan kimsedir. (Buhari K. Edeb)

7. Ihtiyaç sahibi olan akrabalarınıza ikramda bulunmalısınız. Allahü teâlâ buyuruyor ki: Allah (size) adaletle davranmayı, akrabaya iyilik ve ihsanda bulunmayı emrediyor (Nahl 90)

8. Bugün anlattığınız bazı hakikatleri anlamayan ve kabul etmeyen akrabalarınızın yarın anlayabilecekleri ihtimalini daima göz önünde tutmalı, onlarla münasebetlerinizi kesmemeli ve onlara karşı sert bir tutum içerisine girmemelisiniz.

[_uMuT_]

Allah razı olsun...
 bi bilsen bu akrabalarımızın elinden neler çektiğimizi

[theimam]

Size kendi nefislerinizden kendileriyle huzura kavuşacağınız eşler yaratıp aranızda sevgi ve merhamet koyması da onun ayetlerindendir.

         KARI KOCA İLİŞKİLERİNDE ADAB   

A.   KADININ KOCASINA KARŞI ADABI

1.   Kocanıza itaat etmeli ve kocanıza karşı saygılı olmalısınız. Allahu Teala buyuruyor ki: iyi kadınlar itaatkar olanlardır. Allah kendi haklarını nasıl korumuşsa onlar da öyle (kocalarının) haklarını koruyanlardır.(Nisa 34)

2.   Ona karşı yüksek sesle konuşmamalı ve bağırmamalısınız

3.   Adıyla seslenmeyip saygı ifade edebilecek bir tarzda hitap etmelisiniz

4.   Sözünü kesmemeli ve başkalarının yanında onu küçük düşürücü davranışlardan kaçınmalısınız.

5.   Aile sırlarını muhafaza etmeli, kocanızla aranızda geçen konuşmalarınızı diğer kadınlara iletmemelisiniz.

6.   Kocanız olmadığı zamanlarda kocanızın malını, ırz ve namusunu ve çocuklarınızı korumalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: kişinin elde ettiği hazineyi size haber vereyim mi? O (hazine), aktığın zaman seni mesrur eden, emredince itaat eyleyen, sen olmadığın zaman malını ve namusunu koruyan Saliha bir kadındır. (Ebu Davud)

7.   Bulunduğunuz çevrede kocanızı utandıracak tavır ve davranışlardan kaçınmalısınız.

8.   Kocanızın izin vermediği erkeği, akrabanız bile olsa, eve almamalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: bir kadına kocası yanında iken, onun rızası olmadıkça nafile oruç tutması helal olmaz. Yine bir kadın, kocasının meskenine onun izni olmadıkça kimsenin girmesine müsaade edemez.(Buhari k. Nikah)

9.   Kocanızın meşru isteklerini geri çevirmemelisiniz. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: Allah’a yemin olsun ki; kadın kocasının hakkını tam olarak yerine getirmedikçe Rabb’inin hakkını tam olarak ifa etmiş olamaz.(İbn-i Mace K. Nikah)

10.   Kocanıza karşı süslenmeli ve güzel giyinmeli, kocanızın hoşuna gitmeyecek şekilde görünmemeye gayret etmelisiniz. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: Ey Cabir, (medineye) gece vardığında hemen ailenin yanına (baskın yapar gibi ansızın) girme, önce geldiğini duyur. Ta ki kocasından uzak düşen kadın ustura tutup temizlensin, dağınık saçlarını tarasın. (Müslim K. Nikâh)

11.   Kocanızın vermediği şeylerle diğer kadınların yanında öğünmemelisiniz. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: verilmemiş bir şey ile süs satmak, yalandan iki elbise giymek gibidir. (Buhari K. Nikâh)

12.   Kocanızın imkânları dışında bir şey istememeli ve kanaatkar olmalısınız. Rasulullah(sav) buyuruyor ki: Ashabım, sizden biriniz yaratılış, mal, evlad ve ahfad(torunlar) hususunda kendisinden daha yüksek kimselere bakıpta üzülmesin. Kendisinden aşağı hallilere baksın. (buhari K. İsti’zan)

13.   Kocanızla beraber islama hizmet etmeli ve evinizi mescid haline getirmelisiniz.

14.   İslama hizmetinizi ifa ederken elinizden geldiğince evinizin işlerini ve düzenini sağlamalı, hizmette geçen zamanınızı el çabukluğu ve çalışkanlığınızla kazanabileceğinizi unutmamalısınız.

15.   Kocanızın erkek misafirlerine (sizin mahreminiz değillerse) çıkmamalı ama onlara hizmeti islama hizmet olarak görmelisiniz.

16.    İslama hizmetin gereği olarak kocanızın eve geç gelmesi veya evin bazı ihtiyaçlarını zamanında karşılayamama gibi hallerini sabırla ve hoş görüyle karşılamalı, hatta öyle bir kocanız olduğu için Allah’a hamdetmeli ve mutlu olmalısınız.                               

[têkoşîn]

imam kardeşim bu adap risalesini bir konuda birleştirdik ordan devam ediniz

[theimam]

              ERKEĞİN EŞİNE KARŞI ADABI 

1.   Ailenizin geçimini temin etmelisiniz. (yeme, içme, giyinme ve barınma gibi) Allahu Teala buyuruyor ki: Onların (çocuğun annesinin) örfe göre yiyeceği ve giyeceği çocuk kendisinin babaya aittir. (Bakara 233)

2.   Ailenize karşı güzel muamelede bulunmalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: sizin en hayırlınız, hanımlarına karşı en hayırlı olanınızdır. (ibn-i Mace)

3.   Eşinizle yeri geldiğinde şakalaşmalısınız ve onun eğlence ihtiyacını karşılamalısınız. Ümmül müminin Hz. Aişe (r.anha) şöyle demiştir. Habeşiler Mescidi şerife girip oyun oynadılar. Nebiyi Ekrem (sav) bana “Ya Hümeyra onları seyretmek istermisin? Diye sordu bende evet edim. (süneni Nesei)

4.   Eşinize karşı hoş görülü olmalı, yemek gibi hususlarda aşırı titiz olmaktan kaçınmalısınız ve ona karşı affedici olmalısınız. Allahu Teala buyuruyor ki: ey iman edenler onlarla (hanımlarınızla) güzellikle geçinin. Şayet onlardan hoşlanmadınızsa belki bir şey hoşunuza gitmez ama Allah onda sizin için çok hayır kılar. (Nisa 19)

5.   Eşinizle alay etmemeli ve onun  eksik yönlerini yüzüne vurmamalısınız. Allahu Teala buyuryor ki: Ey iman edenler bir topluluk başka bir toplulukla alay etmesin belki de onlae kendilerinden daha hayırlıdır. Kadınlarda başka kadınlarla alay etmesin belki de onlar kendilerinden daha hayırlıdır birbirinizi kınayıp küçümsemeyin ve birbirinize en olmadık kötü lakaplarla çağırmayın.(hucurat 11)

6.   Eşinize ev işlerinde yardımcı olmalı yapamayacağı isteklerde bulunmamalısınız. Ümmül müminin Hz Aişe (r.anha) ye rasulullâh (sav) hanei saadetlerinde ne işle meşgul olduğunu sorunca Hz Aişe (r.anha) kendi ehli beytinin hizmetinde bulunurlardı. Namaz vakti gelince namaza çıkarlardı demiştir.(Buhari. K. Ezan)

7.   Eşinize karşı su-i zanda bulunmamalı onun ayıplarını araştırmamalı onu gizli gizli teftiş ve tetkik etmemelisiniz. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: koca zevcesini su-i zana mevzu ederek ona baskı yapmasın. Hanımını gizli gizli teftiş etmesin. (Müslim K. İmaret)

8.   Eşinizin; itikadı, ibadeti, ahlakı ve sağlığı ile yakından ilgilenmeli eşinizi islama ve cemaate ısındırmalısınız. Allahu Teala buyuruyor ki: Ey iman edenler kendinizi ve ailenizi yakıtı insanlarla taşlar olan ateşten koruyunuz.(tahrim 6)

9.   İslami hizmetle uğraşırken evinizin ve eşinizin ihtiyaçlarını temin edebilmek için bütün gücünüzle gayret göstermeli onların sizin üzerinizdeki haklarını unutmamalı ve onlara ilgi göstermelisiniz. İmkânınız oldukça belirli aralıklarla ailece tabiatı gezmeye çıkmalı ve aile içinde muhabbeti artırmalısınız.

10.   Erkeklerin ilim öğrenme imkanlarının kadınlarınkinden daha çok olduğunu bundan dolayı öğrendiklerini hanımlarınıza da öğretmeniz gerektiğini ashabı kiramın da (r. Anhum) Rasulullâh (sav) dan öğrendiklerini hanımlarına öğrettiklerini unutmamalısınız. Mümkünse evinizde haftada 3 veya 4 gün kısa da olsa İslami sohbet yapmalı ve bu şekilde hem kendinizi hem de hanım ve çocuklarınızı yetiştirmeli onları islamın birer neferi yapmaya çalışmalısınız.

[theimam]

Mümin erkek ve mümin kadınlar birbirlerinin velileridir. İyiliği emreder, kötülükten sakındırırlar. Namazı kılar, zekatı verirler, Allaha ve Rasulune itaat ederler. İşte Allah bunlara merhamet edecektir. (Tevbe 71)
            
                                                        KADIN ERKEK İLİŞKİLERİNDE ADAB

                                                        A.   KADIN AÇISINDAN

1.   Mecbur kalmadıkça sokağa çıkmamalı ve evinizde oturmalısınız. Allahu Teala buyuruyor ki: Evlerinizde vakarla oturun, ilk cahiliye (kadınları)nın süslerini açığa vurması gibi, sizde süslerinizi açığa vurmayın; namazı dosdoğru kılın, zekatı verin, Allah’a ve Rasulune itaat edin. (Ahzab 33)

2.   Sokağa çıkarken Allahın ve rasulunun emrettiği şekilde örtünmeli, vucut hatlarını belli etmeyecek şekilde geniş elbiseler giymelisiniz. Allahu Teala buyuruyor ki: Ey Peygamber, eşlerine, kızlarına ve mü’minlerin kadınlarına dış elbiselerini (cilbablarını) üstlerine giymelerini söyle; onların (özgür ve iffetli) tanınması ve eziyet görmemeleri için en uygun olan budur. Allah(cc) çok bağışlayandır çok merhamet edendir.(Ahzab59)

3.   Aşırı derecede lüks ve dikkat çekici elbiseler giymekten kaçınmalısınız.

4.   Erkeklere gereksiz yere bakmamalı ve bakışlarınızı muhafaza etmelsiniz. Allhu Teala buyuruyor ki: mümin kadınlara da söyle: gözlerini (harama bakmaktan) sakınsınlar ve ırzlarını korusunlar; süslerini – kendiliğinden görünenler hariç- açığa vurmasınlar. Başörtülerini yakalarının üstüne (kapatacak şekilde) koysunlar. (Nur31)

5.   Namahrem erkeklerle mecbur kalmadıkça konuşmamalı ve konuşurken yüzlerine bakmaktan sakınmalı, tok ve yüksek olmayan bir sesle konuşmalısınız. Allahu Teala buyuruyor ki: Ey Peygamberin kadınları, sizler kadınlardan herhangi biri (gibi) değilsiniz; eğer  sakınıyorsanız artık sözü çekicilikle söylemeyin ki sonra kalbinde hastalık bulunan kimse tamah eder. Sözü ma’ruf (fitneye sebeb olmayacak) bir tarzda söyleyin.(Ahzab32)

6.   Namahrem erkeklerle – akrabanız bile olsa- asla bir arada oturmamalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: hiçbir erkek (mahremi yanında) bulunmayan kadınla sakın tenhada bulunmasın. Hiçbir kadın da kendisiyle beraber bir mahremi bulunmaksızın sakın yolculuğa çıkmasın. (Buhari k. Cihad)

7.   Sokağa çıkarken koku parfüm vs. gibi şeyler kullanmamalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: kocasından başkası için süslenen kadınlar kıyamet gününde, hiçbir nur görmeyen karanlıklar gibi olacaklar.(Tirmizi K.rada)

[theimam]

                     A.   ERKEK AÇISINDAN  24

1.   Gözlerinizi haramdan (açılması ve bakılması haram olan yerlere bakmaktan) sakınmalı, aniden gözünüze ilişmişse hemen bakışınızı çevirmelisiniz. Rasulullâh (sav) Ali Ebu Talib’e (ra) hitaben: Ya Ali bakışı bakışa ekleme. Birincisinde senin için vebal yok ama ikincisi senin aleyhinedir buyurdu. (Ebu Davud K. Nikâh ),

2.   Kadınlarla yalnız olarak bir arada bulunmamalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: Ashabım, yanında mahremi bulunmaksızın kadınların yanına girmeyiniz, buyurdu. Ensardan birisi: Ya Rasulullâh, erkeğin akrabasına ne buyurursun? Dedi. Rasulullâh: onlarla halvet ölümdür,(daha tehlikelidir) buyurdu. (Buhari K. Nikah )

3.   Alışveriş sırasında vs. kadınların yüzüne dikkatle bakmaktan sakınmalısınız. Allahu Teâlâ buyuruyor ki: onlardan (Peygamberin hanımlarından) bir şey isteyeceğiniz zaman, perde gerisinden isteyiniz. Bu, sizin kalbiniz ve onların kalpleri için daha temizdir(Ahzab 33)

4.   Mecbur kalmadıkça kadınlarla konuşmamaya özen göstermeli, kadınlarla konuşurken daima ciddi konuşmalı, şaka yapmamalısınız. Rasulullâh (sav) buyuruyor ki: Cehennem, şehvet perdesiyle örülmüştür. Cennet ise nefsin hoşlanmadığı şeylerle örtülmüştür. (Buhari K. İsti’zan)

5.   Kadınlarla asla musafaha (tokalaşma) yapmamalısınız. Ümmeye binti Rukayka ( r.anha) şöyle demiştir: birkaç kadınla birlikte Rasulullâh (sav)’e giderek: “ uzat elini Ya Rasulullâh (sav) sana biat edelim “ dedik. Rasulullâh (sav) ben kadınlarla el sıkışmam. Bir kadına ne diyorsam yüz kadın da olsa, onlarada aynı şeyleri söylerim” buyurdu.(Nasei, İbn-i Mace )