Ağız yarası , vitamin eksikliğinden oluyor !

[hamza01]

Ağız yarası , vitamin eksikliğinden oluyor


Ağızda yanakların ve dudakların iç yüzeyinde ortaya çıkan beyaz renkli, delik şeklindeki küçük yaralara ‘aft’ deniliyor. Aftların çıkmasında genetik faktörler, ağız içerisindeki travma, stres, bağışıklık sistemindeki yetmezlikler, , B12 vitamini ve folik asit eksikliği, inflamatuar barsak hastalıkları ve Behçet hastalığı rol oynuyor. Doktorlar, sık tekrarlayan aftların Behçet hastalığı habercisi olabileceğini belirterek hekime başvurulmasını ve Behçet hastalığı yönünden inceleme yapılmasını önemle vurguluyor.

KONUŞMAYI ZORLAŞTIRIYOR

Ağız içinde sürekli aftların çıkması günlük yaşamı olumsuz etkiliyor. Ağızda çıkan yaralar ağrıya neden olarak, beslenme ve konuşma güçlüğü yaratıyor. Bu nedenle de hastaların en kısa sürede tedavi edilerek rahatlatılması gerekiyor. Aft kişide şiddetli yakınma yaratmıyorsa 7–10 gün içerisinde kendiliğinden geçebiliyor. Ancak bazı kişilerde bu mümkün olmuyor. Yara çıktıktan sonra, daha da büyümesini önlemek için asitli içecekler, çok ekşi ve acı yiyeceklerin tüketiminden kaçınmak gerekiyor. Çünkü bunları tüketmek, ağrı ve yanmaya yol açıyor.

KADINLARDA DAHA FAZLA ÇIKIYOR

Aftın kadınlarda daha sık görüldüğünü. Dr bunun kesin nedeninin bilinmediğini belirtiyor. Hastalık çocuklarda da ortaya çıkıyor, tüm toplumda ise yüzde 10-50 oranında görülüyor. Aftın tedavi edildikten sonra yeniden ortaya çıkma riski bulunuyor. Yaranın tekrarlama riski de kişiden kişiye değişiklik gösteriyor. Aft tedavisinde amaç, kişide ortaya çıkan yakınma ve rahatsızlıkların azaltılması. Bu nedenle ağrı kesici, antiseptik ve iyileşmeyi hızlandıran gargaralar, topikal kortikosteroid içeren ağız içerisine uygulanan kremler tercih edilen ilaçlar arasında. Ayrıca tedavide multivitaminler ve bağışıklık sistemini harekete geçiren ilaçlar da kullanılabiliyor. Aftın daha şiddetli görüldüğü olgularda ağız yolu ile uygulanan ilaçlar kullanılabiliyor (kolşisin ve kısa süreli sistemik kortikosteroid tedavisi gibi). Çocuklarda da erişkinlerdekine benzer yöntemler ile tedavi uygulanıyor.

Aftın oluş nedenini belirlemek için çeşitli araştırma yapılmıştır. Ancak aftın oluşumunu hızlandırıcı ve seyrini kötüleştirici birçok faktör faktör saptanmasına karşın oluş nedeni tam olarak belirlenememiştir.

Bu nedenle aft oluşumunu hızlandıran ve iyileşmesini geciktiren faktörlerden bahsetmek mümkündür.

Aft oluşumunda hangi faktörler önemlidir?

·        STRES

Günümüzde migren, yüksek tansiyon ve gastrit gibi birçok hastalığın nedenleri arasında kabul edilen stres aft oluşmasının en önemli nedenlerinden birisidir.
Hanımlarda premenstural gerginlik(adet öncesi dönem) de aft oluşumunu hızlandıran faktörlerdendir.

·        YİYECEKLER

Turunçgiller, sirke, turşu, patates cipsi, tuzlu ve baharatlı çerezler gibi ağız mukozasını tahriş edebilen yiyecekler aft oluşumunu hızlandıran önemli faktörler arasında sayılmaktadır.Bunların yanı sıra bazı bünyeler için alerjik olabilen kara buğday, çavdar, arpa, çikolata, fındık, kabuklu deniz hayvanları, soya, domates, bazı patlıcan, elma, incir, peynir gibi yiyecekle.de aft oluşumunu hızlandırırlar.


·        TRAVMA

Yanak dil dudak ısırma, sert yiyeceklerin tahrişi ve yumuşak olmayan diş fırçalama işlemleri ve iyi adapte olmayan protezlerin neden olduğu vuruklar aft için uygun zeminin oluşmasına yardımcı olurlar.

·        DİŞ MACUNU

Diş macunlarının temizleme özelliğini artırmak için köpük yapıcı olarak yapılarına katılan "sodyum lauryl sulhate" ( SLS ) mukoza hücrelerinin yıkımını artıran tahriş edici bir kimyasaldır. SLS bu özelliği ile aft oluşumu üzerine direkt etkili olan bir maddedir.
Özellikle aft sorunu olan kişilerin kullanabilmesi için günümüzde daha az oranda (%1.25) SLS içeren diş macunları üretilmektedir. (Tom's of Maine Natural Toothpaste , Oral-B Sensitive Fluoride Toothpaste.)

·        SİSTEMİK HASTALIKLAR

Behçet Hastalığı: Genital ülser, konjuktivit, retinit, lokositoz gibi, birçok sistemik belirtiler yanında ağız içerisinde oluşan tekrarlayıcı aftlarla kendini gösteren bir hastalıktır.
Birçok malign ve otoümmin hastalıklarla birlikte de tekrarlayıcı aftlar görülebilmektedir.

·         DİĞER NEDENLER

B12 vitamini ve demir noksanlığı,sigara içme, tütün çiğnemenin gibi alışkanlıkların de aft oluşumuna katkıda bulunan önemli faktörler olduğu bilinmektedir.

      Ağrıyı azaltmak ve iyileşme periyodunu kısaltmak için:

·        Sıcak, asidik ve tahriş edici gıdalardan kaçınılmalır.

·        "2% hydrogen peroxide" solusyonuna batırılan pamuk yada gazlı bez ile aft bölgesi temizlenebilir.

·        Su ile karbonat karışımından hazırlanan ince yapılı bir krem aft üzerine sürülebilir.

·        Yarım bardak suya yarım kaşık tuz ilavesi ile elde edilen solusyonla günde üç kez gargara yapılabilir,

·        Yemeklerden önce aft bölgesine "xylocaine" solusyonu ya da ağız için hazırlanmış anestezik kremler uygulanabilir.

·        Aft üzerine uygulanacak "orabase", "Gly-oxide", "Cankaid","Ambesol" gibi ağız içi kremler uygulanabilir.

·        "sucralfate" tableti ılık suda eritip gargara yapılabilir.

·        Özellikle aftı başlangıç aşamasında "tetrasiklin" tableti suda eriterek elde edilen solusyon ile gargara yapmak aftın fazla büyümesini engeller ve ağrıyı azaltır.

·        Gene aftın başlangıç safhasında bölgeye bir topikal steroid "%0.1 lik triamcinalone" uygulanması ya da steroidli bir gargara "betamethasone syrup" ile gargara yapmak aftın fazla büyümesini engeller ve ağrıyı azaltır.

·        "Chlorhexadine" gargaralar iyileşme periyodunu kısaltır.

·        "Tetrasiklin" şurup la hazırlanan 12,500 unite "nystatin", 1.25 mg "diphenhydramine", ve 0.25 mg/m "hydrocortisone" karışımı 'shotgun' solusyonu olarak kullanılabilir