Beni sevmiyorsun diyor

[Âl-i İmran]

Beni sevmiyorsun diyor
 

5 yaşında bir kızım var. Çok sabırsız ve her istediği şeyin anında olmasını istiyor. Mesela hava soğuk beni parka götür diyor. Götürmediğimde akşama kadar peşimde ağlıyor, sen beni sevmiyorsun diyor. Gece yarısı babasından çikolata istiyor alınmayınca da küsüyor. Ben yumuşak başlı bir anneyim ama kızım bunu kullanıyor ve yerli yersiz bir şeyler istiyor. Bir yaşında bir de oğlum var kızımın isteklerini karşılamaktan ona vakit ayıramıyorum. Bu konuda ne yapabilirim?

Beklemeyi öğretmek gerekiyor

Anne babalar çocuklarının her istediğini yerine getirerek onlara sevgilerini ifade ettiklerini düşünebiliyorlar. Oysa ebeveynler, ilk aylardan itibaren çocuğa hayatın kurallarını öğretmeli ve istediği her şeyin anında olmayacağını anlatmalı ve hazzı ertelemeyi öğretmelidirler. Anne baba çocuk için bir öğretmen gibidir. Dolayısıyla ona hayatın kurallarını öğretmeli, kendisinin dünyanın merkezinde olmadığını bir şekilde ifade etmelidir. Ancak ebeveyn çocuğa bunu anlatırken onunla çatışma içine girmemeli ve kuralların gerekliliğini uygun bir dille anlatmalıdır. İstediği şey konusunda başkalarının haklarını çiğneyebileceğini, insanların haklarına saygı göstermenin de gerekliliğini vurgulamalı beklemeyi öğretmelidir. Çocuğa bu davranışları aktarırken küçük ödüller verebilir ve onaylayabilirsiniz. İstediği şeyi yapmadığımda beni sevmiyorsun diyor demişsiniz, bu durumda çocuğa, kendisini koşulsuz sevdiğinizi ancak hayatta uymamız gereken bazı kuralların olduğunu ve bu kuralların bütün insanları bağladığını mizansen bir dille ifade edin.

Cezaya karşıyım

Dört çocuk annesi bir bayanım. Çocuklarımın en büyüğü on altı en küçüğü yedi yaşında. Haliyle sorunları oluyor ve bu konuda yalnız kalıyorum. Eşimin işleri çok yoğun olduğundan çocuklara hem anne hem baba oluyorum. Bu güne kadar halledemeyeceğimiz bir sorunumuz olmadı ama yedi yaşındaki oğlum beni biraz zorluyor. Fatma hanım ben cezayla ilgili soracağım. Ben cezaya çok karşıyım bunun yerine başka bir şey yapılamaz mı? Bu konuda ne düşünüyorsunuz?

Ödül, cezadan daha tesirlidir

Çocuk eğitiminde ödül, cezadan çok daha tesirli ve güçlü bir yöntemdir. Ancak bazen cezanın gerekli olduğu yerler de olabilir. Fakat ceza şiddet içermemeli, çocuğu rencide edici bir şekilde uygulanmamalı, geçici bir süre onu sevdiği bir şeyden mahrum bırakmak şeklinde olmalıdır. Sizin de ifade ettiğiniz gibi aslında ceza pek fazla tercih edilen bir yöntem değildir. Bu nedenle cezanın yerine önleyici davranışlar geliştirilebilir. Mesela, çocuğa yaptığı davranışın zararları anlatılabilir ve bu davranışı bir daha yapmaması için uyarıda bulunulabilir. Anne çocuktan davranışı üzerinde düşünmesini istenebilir ve daha sonra çocuğun yorumunu alarak aynı şeyi tekrar etmemesini sağlayabilir. Çocuğun dikkati başka yerlere çekilebilir. Ya da çocuğun davranışının sonucunu yaşaması sağlanabilir. Mesela anne ödevlerini yapması konusunda sürekli hatırlatma yaptığı halde çocuk önemsemiyorsa dersten zayıf alacak ve bu davranışının sonucunu yaşayacaktır. Bu cezadan farklı bir şeydir, çocuk davranışının zararlarını yaşayarak doğru davranışı öğrenir...
 F.Tuncer