Çocuklara İslâm’ı Bir Bütün Olarak Nasıl Anlatabiliriz? (İslâm Bahçesi Benzetmes

[ensar-muhacir]

A. Giriş
Çocuk ve gençler İslâm’ı inanç, ibadet ve ahlâk esasları ile
birlikte, “efradını cami, ağyârını mani” bir bütün olarak anlamak ve
kavramak istemektedirler. Bu, birer Müslüman çocuğu ve genci
olarak onların doğal haklarıdır. Ancak bu çerçevede onlara İslâm’ı
anlatmanın ve bir örnek üzerinde izah edebilmenin yolu nedir? İşte
bu konuda sıkıntılar çekilmektedir.
Gerek 1970’li yıllarda iki ayrı lisede yaklaşık 4 yıl boyunca Din
Bilgisi ve Ahlâk Öğretmenliği yaptığımız dönemde, gerekse 1983-
1997 yılları arasında Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf
Öğretmenliği Bölümünde “Din Kültürü ve Ahlâk Öğretimi” dersleri
okuttuğumuz             yıllarda         öğrenciler          tarafından           bize yöneltilen
sorulardan bir kısmı bu doğrultuda idi. Gençlerden bazıları zaman
zaman şu meâlde sorular yöneltmekte idiler:
“- Hocam, bana İslâm’ı özet olarak ve bir bütün halinde
anlatan ve okuduğum zaman: “İşte bu benim dinimdir” diye anlayıp,
kafamdaki bazı soru ve sorunlara çözüm bulabileceğim bir kitap veya
makâle tavsiye edebilir misiniz?..”
Bu ve benzeri sorulara Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi
öğretmenliği yapmakta olan bütün meslektaşlarımızın muhatap
olduklarını da biliyoruz. Peki bu tür sorulara cevap verebilecek bir
kitap veya makâle yok mudur?
 Biz, bu tür sorulara karşılık, yayınlanmış bunca eser
arasından tavsiye edebileceğimiz bir kitap veya makâle bulmakta
zorluk çekiyorduk. Halen Din Kültürü ve Ahlâk Bilgisi öğretmeni
olan meslektaşlarımızdan da benzer serzenişler işitmekteyiz. Neden
mi? Çünkü, İslâm’ı anlatmak amacıyla yazılmış bunca kitap ve
makâleden bazıları    çok hacımlıdır, çocuk ve gençler daha kitabı
görür görmez gözleri korkmaktadır. Bazılarının dili ve üslûbu onlara
göre değildir. Diğer bazıları İslâm’ın bir yönünü ele alıp güzelce
işlerken, diğer yönlerini ya ihmal etmekte veya aynı üslûpta ve başarı
ile işleyememektedir...vs.
 
 
104



 
 
 
 
 
 
 
 
 
Peki, piyasada mevcut bunca kitabın, makâlenin ele alıp
güzelce işleyemediği bir konuyu birkaç sayfalık makâlede biz nasıl
işleyebileceğiz? Bu kolay ve mümkün müdür?..
Elbette ki bu kolay ve mümkün değildir. Bu konuda iddialı bir
yazım denemesine girişeceğimizi söyleyemeyiz. Ancak biz burada
tasviri bir örnek veya benzetme üzerinden İslâm’ı iman, ibadet ve
ahlâk esasları ile birlikte bir bütün olarak izah denemesi yapacağız.
Umarız ki bu denememiz, yukarıda naklettiğimiz soru ve benzeri
düşüncelere sahip olanlar için bir fikir verir ve kafalarında oluşan
muammanın çözümünde yardımcı olur. Ayrıca, belki de bu konuda
düşünüp kitap yazmak isteyenlerin ufkunu açar.
B. Tasviri Bir Örnek Üzerinden ve Benzetme Yaparak
İslâm’ı Nasıl Anlatabiliriz?
Zamanımız bilgi ve teknoloji çağıdır. Her gün dev adımlarla
gelişen bilgi ve teknoloji, bir taraftan insanların işlerini daha kolay ve
pratik olarak yapmalarına yardımcı olurken, öte taraftan -inananlar
ve akıl sahipleri için-1 Allah’ın varlığının, birliğinin daha kolay ve
daha iyi anlaşılmasına yardımcı olmaktadır. Onun için, her bilim
dalında olduğu gibi, din eğitimi ve öğretiminde de TV., bilgisayar,
internet gibi teknik araçlardan yararlanılmalıdır. Okullarda imkan
olması halinde bazı dersler bilgisayar ortamında işlenebilmelidir.
Gerek Milli Eğitim Bakanlığınca ve gerek özel bazı kurum ve
kuruluşlarca               hazırlanan             dinî         ve ahlâkî içerikli                       filmlerden
yararlanmanın yolları ve imkanları aranıp, bu imkanlardan istifade
edilmelidir.
Şayet, bu imkanlardan yararlanmak mümkün değilse, o
takdirde iman, ibadet ve ahlâk esaslarının öğretimi yine klâsik
yöntemlerle ve çoğunlukla sınıf içerisinde yaptırılmaya devam
edilecek demektir. Ancak bu konular işlenirken, hiç olmazsa,
çocukların dini duygu ve düşüncelerini kuvvetlendirmek amacıyla
hazırlanmış ve onların severek dinleyecekleri veya okuyabilecekleri
bol ve renkli resimli kitaplardan yararlanmayı da ihmal etmemek
gerekir.
Bu düşünce, dilek ve temennimizi dile getirdikten sonra tasviri
bir örnek üzerinden ve benzetme yaparak İslâm’ı bir bütün olarak
anlatma denemesine geçebiliriz. Anlatımımızı üç ayrı şahıs üzerinden
yapabiliriz.
 
1    Kur’an-ı Kerim’inde Yüce Rabbimiz insanları sık sık aklını kullanmaya davet
etmekte ve gerek kendi iç dünyasındaki ve gerekse yakın ve uzak çevresindeki
bazı varlıkları ve olayları düşünmesini, gözlemlemesini ve anlamaya
çalışmasını öğütlemektedir. Bk. Bakara 2/44, 164; Al-i İmrân 3/65, 118;
Mâide 5/58, 100; En’am 6/32; A’raf 7/169; Yunus, 10/16, 100; Hûd, 11/51;
Yusuf, 12/109,111...vb.
 
105


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Birincisi; Allah’a, Peygambere ve diğer iman esaslarına
tereddütsüz inanan,                  ibadetlerini          eksiksiz yapan,               ahlâklı         ve
günahlardan sakınan bir insan olarak hayatını sürdüren yani iyi bir
mümin ve Müslüman olarak yaşayan insan,
İkincisi;         Allah’a, Peygambere ve diğer iman esaslarına
inanmakla birlikte, ibadetleri bazen veya bazılarını yapan, bazen
veya bazılarını terk eden, fırsat buldukça hırsızlık yapmak, işine
geldiği zaman yalan söylemek, içki içmek, kumar oynamak, zina
yapmak...vb. büyük günahlar işleyen, ahlâkı zayıf insan,
Üçüncüsü ise; Allah’a, Peygambere inanmayan, bundan dolayı
İslâm’a          göre         münkir/inkar               eden,         “kâfir”         veya        ikiyüzlü
davranışlarından dolayı “münâfık” olarak nitelendirilen insan...
Şimdi İslâm’ı bu üç insanın hayatı üzerinden benzetme
yaparak anlatmaya çalışalım. Anlatımı öncelikle ve özellikle
İlköğretim seviyesindeki çocukların gelişimlerini ve anlama yetenek
ve kapasitelerini dikkate alarak yapacağız. İnancımız o ki; eğer biz
çocuklara İslâm’ı burada olduğu gibi veya benzeri şekillerde ve
uygun metot ve yöntemlerle anlatabilirsek, onlar gençlik ve
yetişkinlik çağına geldiklerinde yukarıda verdiğimiz gibi vb. soruları
fazlaca sorma ihtiyacı hissetmeyeceklerdir. Yahut da, artık sorular
konunun özüne yönelik değil, daha iyi anlaşılması amacıyla
sorulacaktır.
Öte yandan İslâm’ı yalnız çocuklara değil de, bir bütün halinde
gençlere ve yetişkinlere de anlatmamız gerekirse -ki her zaman
gerekli olmuştur, bundan sonra da gerekli olacaktır- bazı ilavelerle
veya        ifade        değişiklikleri             ile burada                kullanacağımız öğretim
yönteminin onlar için de kullanılabileceğini ifade etmek isteriz.
Bu ön açıklamadan sonra şimdi, söz konusu ettiğimiz şahıslar
üzerinden İslâm’ın anlatımına geçebiliriz:
1 –Günahlardan Sakınan İyi Bir Müslüman’ın Hayatı Üzerinden
İslâm’ın Anlatımı
a) İslâm’a Giriş
Anlatıma, şöyle bir soru ile başlayabiliriz:
- Çocuklar, alabildiğine geniş, etrafı çok yüksek duvar ve demir
parmaklıklarla çevrili, içi rengarenk güllerle bezenmiş bir bahçe var.
Bahçenin ortasında ve yüksekçe bir yerde ise; altı basamaklı
merdivenle çıkılarak girilebilen bir ev bulunmaktadır. Evin bir girişi,
geniş bir salonu ve üç de odası mevcut... Böylesine güzel bahçeli bir
eve sahip olmak ister misiniz?..
Böyle bir soruya karşılık çocuklardan farklı cevaplar gelebilir.
Kimi:
 
 
106


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Böyle bir evi nasıl alalım? Bizim böyle bir evi alabilecek kadar
paramız yok ki...
derken, kimi:
-     Bizim zaten öyle bir evimiz/yazlığımız var, diyebilir...vb.
Bu tür cevaplara karşılık:
- Hayır, benim bahsettiğim ev, para ile alınmaz, bedavadır.
Üstellik,          babanıza,            annenize, dedenize ait                          olan        evleri         de
kastetmiyorum. Bu evi siz alacaksınız ve kendinize ait olacak...
Çocuklar bu açıklama karşısında iyice meraklanırlar.
Bunun üzerine konuya şöyle devam edilebilir:
- Çocuklar, paranız olsun-olmasın, sizin gibi çocuk veya genç
yahut yetişkin insan olması fark etmez, isteyen herkes böyle bir eve
sahip olabilir. Ancak böyle bir eve sahip olmak isteyen kişinin önce
onun kapısını açabilecek anahtarı elde etmesi gerekir. Bu anahtar,
özel anlamı olan bir cümleden ibarettir. Hani “Keloğlan” masalında
denir ya:
“- Keloğlan sarayın kapısına geldi: “Açıl kapım açıl, altın gümüş
saçıl!..” dedi, sarayın kapısı açıldı ve içeri girdi... Keloğlan’ın
kullandığı;          “Açıl kapım açıl, altın gümüş saçıl!” cümlesi sarayın
kapısının           açılması          için        kullanılan            anahtar           cümleciktir.             İşte
Keloğlan’ın anahtar cümlesi gibi, ama ondan çok daha anlamlı olan
bir anahtar cümle bahçe kapısının üzerinde yazılıdır. Bu cümleyi
kim içten söyler ve kalpten benimserse, kapı kendiliğinden açılır.
Eğer kişi bu cümleyi sadece dili ile söyler de, içten benimsemezse
kapı açılmaz. Hani, bazen TV.lerde “yalan makineleri” gösterilir ve
kişi doğru söylerse lamba/ışık yanmaz, yalan söylerse yanar ya, işte
onun gibi. Evet çocuklar, şimdi söyleyin bakalım; kapının açılması
için söylenmesi gereken cümle ne olabilir?..
Bu açıklama üzerine cevap olarak çocuklardan kimi:
“-      Kelime-i Şehâdet, kimi                         Kelime-i          Tevhid”         olduğunu
söyleyebilir. Kimi de; “Eûzü-Besmele” veya yalnızca “Besmele”
diyebilir. Belki bazı okullarda cevabı bilen çocuk çıkmayabilir de...
Eğer çocuklar tarafından doğru cevap bulunmuşsa tasdik
edilerek, bulunamamış ise, öğretmen tarafından cevabı açıklanarak
konunun anlatımına başlanabilir:
“- Evet çocuklar, kapının üzerinde yazılı olan ve                                        “anahtar
cümle” olarak kabul ettiğimiz Kelime-i Şehâdettir. Yani: “Eşhedü en-
lâ ilâhe illaAllah ve eşhedü enne Muhammeden abdühu
verasûlüh,” ifadesidir. İşte aslı böyle olan ve: “Ben şahitlik/tanıklık
ederim         ki Allah’tan başka                   bir       ilah       yoktur        ve      yine ben
şahitlik/tanıklık ederim ki Muhammed O’nun kulu ve elçisidir”
 
 
107


 
 
 
 
 
 
 
 
 
anlamındaki Kelime-i Şehâdeti ve anlamını içten benimseyerek
okuyan herkese böyle bir bahçenin kapısı kendiliğinden açılır. Kişi,
Kelime-i Şehâdetle İslâm’a veya buradaki benzetmemizle adına
“İslâm Bahçesi” denilen bahçeye giriş yapar. Böylelikle kişi,
Müslüman olmuş olur. Ancak kişinin Müslümanlığı için yalnızca
Kelime-i Şehâdeti okuyup benimsemesi yetmez,” denildikten sonra
tasviri anlatıma devam edilmelidir:
b) İslâm’ın İnanç Esasları:
“- Çocuklar, Kelime-i Şehâdeti içten benimseyerek okuduk,
kapı açıldı ve bahçeye girdik. Peki bahçenin içinde neler olabilir?
Şimdi bir göz atalım:
“Bahçe misk gibi kokulu, rengarenk güllerle, çiçeklerle
bezenmiştir. Havuzundaki fıskiyeden sular fışkırmaktadır. Her
tarafta kuşlar cıvıl cıvıl ötüşmekte ve insanı dinlendirmektedir.
Bahçenin giriş kapısından eve doğru o güzelim misk kokulu güllerin
ve çiçeklerin arasından giden bir yol vardır. Bu yoldan yürüyerek eve
yaklaşıyorsunuz. Ancak, evin giriş kapısına ulaşabilmeniz için altı
basamaklı bir merdiven çıkmanız gerekmektedir. Altı basamaktan
her birinin yanında ise bir tabela var ve siz o tabelaların üzerindeki
yazıları okuyarak ve onları da içten benimseyerek basamakları
çıkıyorsunuz.”
1. basamakta: Allah’a inanıyorum,2
2. basamakta: Meleklere inanıyorum,3
3. basamakta: Kitaplara inanıyorum,4
4. basamakta: Peygamberlere inanıyorum,5
5. basamakta: Ahiret gününe inanıyorum,6
6. basamakta: Kadere inanıyorum,7
 
2    Allah’ın varlığı, birliği ve O’na imanla ilgili bazı âyetler için bk. Fâtiha, 1/1-7;
Bakara, 2/255; İbrahim, 14/10; Enbiya, 21/22-23, Fâtır, 35/27; Hadîd,
57/4;.Haşr, 59/22-24; İhlâs, 112/1-4.
3    Melek inancı ile ilgili bazı ayet ve hadisler için bk. Bakara, 2/285; Nisâ,
4/136; Müslim, Zühd 10; Ahmed b. Hanbel, Müsned, VI, 168.
4    Kitaplara iman ile ilgili bazı âyet ve hadisler için bk. Bakara, 2/2; Âl-i İmran,
3/103, 138; Nisâ, 4/136; Hicr, 15/9; Vâkıa, 56/77; Fatır ,35/31; Buhârî,
İ’tisâm, 1.
5    Peygamberlere iman ile ilgili bazı ayet ve hadisler için bk. Bakara, 2/285;
Fâtır, 35/24; Muhammed, 48/29; Yunus 10/47, 74; Riyâzü’s-Sâlihîn Terc. c.
I, s. 198.
6   Ahiret inancı ile ilgili bazı ayet ve hadisler için bk. Bakara, 2/62, 177, 201-
202; Âl-i İmran, 3/185; Nisâ, 4/136; Nahl, 16/61; Buhârî, Cenâiz,, 90;
Müslim, Vasiye, 14; Tâc, c. V, s. 369;
7   Kaderle ilgili bazı âyet ve hadisler için bk. Furkan, 25/1-2; Beled, 90/10;
İnsan, 76/3; Fussilet,41/46; Tirmizî, Kader, 1; Kıyâmet, 60.
 
108


 
 
 
 
 
 
 
 
 
diyorsunuz ve mümin/inanmış kişi olarak evin kapısının önüne
gelmiş oluyorsunuz. Çünkü bu altı esasa içten inanan kişiye
“mümin” denir.
“Çocuklar, bildiğiniz gibi, burada sıralananlara                                    “İmanın
şartları” denir. Bu altı maddenin sıralandığı esaslar                              “inandım”
anlamına gelen “Âmentü” kelimesi ile başlayan ve “âmentü esasları”
olarak da anılan bir dua cümlesi ile özetlenmektedir. Büyük-küçük
herkesin bilmesi gereken Âmentü cümlesi nasıldı? Şimdi hep birlikte
okuyalım:
“Âmentü billâhi ve melâiketihî ve kütübihî ve rusulihî ve’l-
yevmi’l-âhiri ve bi’l-kaderi hayrihî ve şerrihî minallâhi Teâlâ
ve’l-ba’sü ba’de’l-mevti, hakkun: Eşhedü en lâ ilâhe illaAllah ve
eşhedü enne Muhammeden abdühû ve resulühû.”
“-      Tekrar etmemiz gerekirse; Kelime-i Şehâdeti içten
benimseyerek okuyan kişi esas olarak İslâm’ı kabul etmiş ve
Müslüman olmuştur. Âmentü cümlesinde sıralanan altı esası içten
benimseyip kabul edene ise “mümin” denilmektedir.”
c) İslâm’ın Şartları/İbadetler
 “- Şimdi sıra geldi o güzelim bahçenin ortasında yer alan güzel
ve şirin evin kapısını açmaya... Peki çocuklar, evin kapısını nasıl
veya ne ile açabiliriz?..”
 Bu soruya karşılık yine; Kelime-i Şehâdet, Kelime-i Tevhid,
Eûzü-Besmele gibi cevaplar gelebilir. Öğretmen cevapları dinledikten
sonra açıklamasına devam eder:
“-       Çocuklar,             evin          kapısını            açmadan             önce          Sevgili
Peygamberimizin               bir        sözüne/hadisine kulak                        verelim.          Sevgili
Peygamberimiz buyuruyor ki:                       “İslâm dini beş şey üzerine
kurulmuştur: Allah’tan başka ilah olmadığına ve Muhammed
(s.a.v.)’in Allah’ın Rasûlü/elçisi olduğuna şehâdet/tanıklık
etmek, namaz kılmak, zekat vermek, hacca gitmek ve Ramazan
orucunu tutmaktır.”8
“Bu sözü ile Sevgili Peygamberimiz,                          “İslâm’ın şartlarını”
sıralamıştır. Bunlar nelerdir?
1.        Kelime-i Şehâdet getirmek/okumak,9
2.        Namaz kılmak,10
3.        Zekat vermek,11
 
 
8    Buhârî, İman, 2; Müslim, İman, 5.
9 Bk. Buhârî, İman,37, Zekat, 1.(Cibrîl Hadisi olarak bilinen Hadis.)
10   Namaz ibadeti ile ilgili bazı âyet ve hadisler için bk. Hûd, 11/114; Nisâ,
4/103; Bakara, 2/238; Müslim, Tahâret, 4; Müslim, Mesâcid, 171.
 
109


 
 
 
 
 
 
 
 
4.        Hacca gitmek,12
5.        Ramazanda oruç tutmak.13
“İslâm’ın şartlarını, evin bölmelerinden her birinin karşılığı
olarak düşünebiliriz. Buna göre: Evin giriş kapısını açmak için yine
o anahtar cümleyi yani Kelime-i Şehâdeti okumak ve tekrar etmek
gerekmektedir. Çünkü, evin giriş kısmını da, İslâm’ın beş temel
esasından Kelime-i Şehâdet oluşturmaktadır. Evin en geniş mekanı
olan salon kısmı, İslâm’ın en temel ve devamlı ibadeti olan namaz
kılmak, diğer odalardan her birisi ise; oruç tutmak, zekat vermek ve
hacca gitmek karşılığı olarak düşünülebilir.”
d) İslâm’da Temizlik
“- Çocuklar, bir Müslümanın en çok dikkat etmesi gereken
hususlardan biri de; temizliktir. Onun için dinimiz her namaz için
abdest alarak ve gerektiği zamanlarda da guslederek/banyo yaparak
bedenimizi temizlememizi ve temiz olarak Allah’ın huzuruna
çıkmamızı yani ibadet etmemizi emretmektedir. Ayrıca bir Müslüman
olarak toplum içerisinde de daima temizliğe dikkat etmemiz
gerekmektedir.
Öte yandan dinimiz iç dünyamızın da temiz olmasını
istemektedir. Kalbimizde kötü ve yanlış duygu ve düşünceler
taşımamızın doğru olmadığını ifade etmektedir. Bu açıklamayı da
yaptıktan sonra açıklamamıza devam edelim:”
“Kim evin lavabosunda   ve banyosunda gerekli temizliğini
yapar, namazını kılar, orucunu tutar, çalışıp helâl yoldan para
kazanarak zekat verir ve hacca giderse, kısaca ibadetlerini tam
olarak yaparsa Müslümanlığının gereğini yapmış olur.”
e) İslâm’ın Ahlâk Esasları
Bu arada çocuklardan, bahçe ve oradaki güller ve çiçeklerin
neyi temsil ettiğine dair soru gelebilir. Eğer böyle bir soru gelmezse,
öğretmen onlara şöyle bir soru yöneltebilir:
 
“- Çocuklar, Kelime-i Şehâdeti anahtar, evin önündeki
merdivenleri iman/inanç esaslarının karşılığı olarak düşündük. Evin
bölmelerinden/odalarından her birini ise; temizlik ve ibadetler
 
 
 
11 Zekâtla ilgili bazı âyet ve hadisler için bk. Bakara, 2/210; Tevbe, 9/34-
35,103; Buhârî, İman, 37, Zekat, 1 (Cibrîl Hadisi);
12   Hac’la ilgili bazı âyet ve hadisler için bk. Âl-i İmran, 3/96-97; Müslim, Hac,
73; Tirmizî, Tefsir,3; Ebu Dâvud, Menâsik, 57.
13 Oruçla ilgili bazı âyet ve hadisler için bk. Bakara, 2/183-185, 187; Buhârî,
Îman, 1; Buhârî, Savm, 6.
 
110


 
 
 
 
 
 
 
 
 
karşılığı olarak kullandık. Peki, bahçedeki güller, çiçekler neyi temsil
etmekte veya neyin karşılığı olarak düşünülmektedir?..”
Bu soruya karşılık olarak doğru cevaplar  gelirse, tasdik
ederek, yanlış cevaplar gelirse tashih ederek   açıklama yapmaya
devam edilebilir:
“- Evet çocuklar, bahçede açılmış rengarenk güllerden ve
çiçeklerden her birini ise, -sembolik olarak- İslâm’ın ahlâk
esaslarından birinin karşılığı olarak düşünebiliriz. Meselâ: Affedicilik,
arkadaşlık, cömertlik, dostluk, edepli olmak, emanete riayet etmek,
iyilik/hayır severlik, kanaatkârlık, merhametli ve şefkatli olmak,
misafirperverlik, sabır, sevgi, selâm, sözünde durmak, alçak
gönüllülük... vb. gibi.”
“İşte iman esaslarına inanan ve içten benimseyen bir kişi,
ibadetlerini yapmak ve ahlâk kurallarına da uymak suretiyle -kendi
iç dünyasında- ömrünü huzurlu ve mutlu bir şekilde böyle güzelim
bir bahçe içerisinde yapılmış son derecede sevimli bir evde geçiriyor
demektir. Öldüğü zamanda ise, bundan çok daha güzel bir yer olan
cennete gidecek ve orada Yüce Rabbimiz kendisine                                 “altlarından
ırmaklar akan köşkler” verecektir. Bakınız, Yüce Rabbimiz Kur’an-ı
Kerim’inde Sevgili Peygamberimiz aracılığıyla bu vadini bize nasıl
iletmektedir:”
“İnanıp yararlı işler yapanlara, altlarından ırmaklar akan
cennetlerin kendilerine verileceğini müjdele! Onlardaki herhangi bir
meyveden kendilerine yedirildiğinde: ‘Bu, daha önce de (dünyada
iken) yediklerimizdendir’ derler. (Cennetteki bu rızık) onlara o
dediklerine benzer verilmiştir. Onlar için orada tertemiz eşler de vardır
ve onlar orada sonsuz olarak kalacaklardır.”14
“Sevgili Peygamberimiz de cennete gidecekler için Yüce
Rabbimizin:         “Sâlih kullarım için ben, Cennette hiçbir gözün
görmediği, hiçbir kulağın işitmediği ve hiçbir insan gönlünün
hatırlamadığı             birtakım nimetler                   hazırladım”15    şeklinde
buyurduğunu ifade etmektedir.”
“Şimdi söyleyin bakalım çocuklar, hem dünyada iken
oturduğunuz evde ve hem de kendi iç/inanç dünyanızda böylesine
güzel bir bahçeli eve sahip olarak huzurlu ve mutlu bir şekilde
yaşamak ve öldükten sonra da çok daha güzellerinin verileceği
cennete gitmek istemez misiniz?..”
 
 
 
14 Bakara, 2/25.
15 Buhârî, Tefsir/Sûre, 32; Tevhid, 35; Müslim, Cennet, 1; Tirmizî, Tefsir/Sûre,
32; İbni Mâce, Zühd, 39.
 
111


 
 
 
 
 
 
 
 
 
Bu soruya karşılık çocuklardan kuşkusuz olumlu cevaplar
gelecektir. Alınan cevaplardan sonra şöyle devam edilebilir:
“Öyle ise çocuklar, her zaman Allah’a inanalım ve O’nun bizden
istediği gibi iyi bir insan, iyi bir Müslüman olmaya çalışalım. Bu
maksatla da sık sık şu duâyı okuyalım:
“Rabbenâ âtinâ               fi’d-dünyâ          haseneten ve               fi’l-âhireti
haseneten ve kınâ azâbennâr.”16Anlamı şudur:                                   “Ey Rabbimiz,
bize dünyada iyilikler (iyi hal) ver ve âhirette de iyilikler ver ve bizi
cehennemin azabından koru!”
Neticede söz şöyle bağlanabilir:
“İşte çocuklar,               gerçek        anlamda          ve içtenlikle Allah’a,
Peygambere ve diğer inanç esaslarına inanan, ibadetlerini eksiksiz
yapan ve ahlâklı bir insan olarak yaşayan kimseler için Yüce
Rabbimiz dünyada mutlu ve huzurlu bir hayat hazırlamıştır.
Öldükten sonra ise, insan dünyada kavuştuğu nimetlerden çok daha
güzeli olan cennet nimetlerine kavuşup, orada sonsuz olarak huzur
ve mutluluk içerisinde yaşayacaktır...”   
2 – İnanan, Fakat Büyük Günahlar İşleyen ve Ahlâkı Zayıf
Bir İnsanın Hayatı Üzerinden İslâm’ın Anlatımı
İnanç esaslarını kabul etmekle birlikte, ibâdetleri bazen veya
bazılarını yapan, bazen veya bazılarını yapmayan, yalancılık,
ikiyüzlülük, hırsızlık, içki içmek, adam öldürmek gibi kötü, çirkin ve
yanlış işler yapan bir kimsenin hayatına göre ise, İslâm’ı bir  bütün
olarak şu şekilde anlatabiliriz:
“Çocuklar, Kelime-i Şehâdeti benimseyerek okumak ve Allah’a
ve diğer inanç esaslarına inanmakla birlikte, ibâdetlerini bazen veya
bazılarını yapıp, bazen veya bazılarını yapmayan, yalancılık,
ikiyüzlülük, hırsızlık... gibi yanlış ve kötü işler yapan insan da
anlattığımız gibi bir bahçeli eve sahip olabilir. Ancak, o abdest
almak, gusletmek gibi gerekli olan temizliğe dikkat etmediği,
ibadetleri gereği gibi yapmadığı için sahip olduğu ev, ibâdet yapan
insanınki gibi bakımlı ve güzel olamaz. Onun evi, ilgisizlikten ve
bakımsızlıktan çatısı çökmüş, badanası boyası dökülmüş, kapısı
penceresi sağlam olmayan, yazın sıcaktan, kışın ise soğuktan
oturulamayan bir ev gibidir.”
“Ayrıca böyle bir insan ahlâklı davranmadığı için; bahçesindeki
güller solmuş, bakımsızlıktan her tarafı yabani otlar ve dikenlerle
kaplanmış, bütün özelliklerini ve güzelliklerini kaybetmiş bir bahçe
gibidir.”
 
 
16 Bakara, 2/201.
 
112


 
 
 
 
 
 
 
 
 
“Bu insan, Allah’a inandığı ve inanç esaslarını kabul ettiği için
zaman zaman huzur ve mutluluğu tadabilir. Ancak onun huzur ve
mutluluğu hiçbir zaman birinci kişininki kadar olamaz.”17
“Bu insan da, kıyametten sonra günahlarının karşılığı olan
cezasını çektikten sonra cennete gider ve oradaki nimetlere
kavuşabilir. Ancak onun kavuşacağı nimetler hiçbir zaman birinci
kişinin kavuşacağı nimetler kadar güzel olamaz. Meselâ; birinci kişi
ve benzerlerine altlarından ırmaklar akan son derecede güzel köşkler
verilirken, ikinci kişi ve benzerlerine daha küçük ev ve nimetler
verilir. Yani, onlar da ancak dünyada yaptıkları iyilikler kadar
karşılık bulurlar...”
3 – İnançsız İnsanın Hayatı Üzerinden İslâm’ın Anlatımı
Allah’a, Peygambere ve diğer inanç esaslarına inanmayan bir
kişi ise, o anahtar cümleyi yani Kelime-i Şehâdeti hiç kullanmaz.
Bazen          başkalarının              yanında           münafıklık/ikiyüzlülük                    yaparak
kullansa            bile, anlamını                  kalpten benimsemediği                       için        inanç
dünyasında İslâm Bahçesine giremez ve gönlünde böyle bir bahçeli
eve sahip olamaz.
Ancak parası ve imkanı nispetinde, -İslâm bahçesinin dışında-
dünyada iken güzel evlere, köşklere veya villalara sahip olabilir.
Dünya hayatında, -varlığına inanıp, kabul etmese bile- o da Yüce
Rabbimizin kendisine verdiği nimetlerle yaşar,18 maddi zevklerini
tatmin ederek ömrünü tamamlar. Ancak, onun sahip olduğu evler,
köşkler ve villalar kökünden koparılıp vazoya konulmuş bitkiler
gibidir. Âhiret hayatına uzantısı yoktur. Öldüğü zaman onların hepsi
bu dünyada kalır. Onun için bu insan (âhiret hayatında) ne cennete
gidebilecek ve oradaki nimetlerden tadabilecek ve ne de altlarından
ırmaklar akan köşklere sahip olabilecektir. Dünyada iken kendisinin
varlığını kabul etmeyen ve inkar eden bir kimseyi Yüce Rabbimizin
cennetine kabul etmemesi doğal değil midir?.. İşte Yüce Rabbimiz
onlar için de cehennemi yaratmıştır.
- Netice olarak şunu söyleyebiliriz:
Allah’a inanan, ibadetleri yapan ve dünyada iken yararlı işler
yapan insanlar;
Birincisi; dünyadaki evleri,
İkincisi; iç/inanç dünyalarındaki köşkleri,
 
 
 
 
17   Bk.Öcal,Mustafa, Din Eğitimi ve Öğretiminde Metodlar, T.Diyanet Vakfı Yay.
Ankara,1999,sh.76-77.
18 Bk. Hûd, 11/6.
 
113


 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Üçüncü ve daha  önemlisi ise; cennette oturacakları köşkleri
olmak üzere üç tane eve sahip olacaklardır. Hem dünyada ve hem de
ahirette huzur ve mutluluk içerisinde yaşayacaklardır.
Allah’a inanmayan insanlar ise; yalnızca dünyada elde
ettikleri nimetlerle yetinecekler, öldükten sonra herhangi bir nimete
kavuşamayacaklardır. Onlar dünyada iken inkârcı olmalarının
karşılığı olarak cehennemde ceza göreceklerdir.
- Tercih ve karar
“Evet çocuklar, netice olarak karşımızda üç ayrı insan modeli
durmaktadır:
Birincisi;       inanan ve kulluğunun gereğini/ibadetlerini tam
olarak yapan, büyük günahlar işlemeden ahlâklı bir hayat yaşayan,
bundan dolayı tam bir huzur ve mutluluk içerisinde ömrünü
tamamlayan insan,              İkincisi; inandığı halde ibadet yapmayan ve
ahlâklı davranmayan ve bundan dolayı da huzur ve mutluluğu eksik
tadan insan,        Üçüncüsü ise;  inanmadığı için dünya zevklerini tatmakla
birlikte hiçbir zaman gerçek anlamda manevi huzuru, iç huzurunu ve
mutluluğu yakalayamayan insan... Şimdi size soruyorum:
- Birinci insan gibi mi,
- İkinci insan gibi mi olmak ve yaşamak istersiniz?..
- Yoksa, üçüncü insan gibi mi?
Tercih ve karar sizin!..”
B. SONUÇ
Sonuç olarak din eğitimcisi olan meslektaşlarımıza/Din Kültürü
ve Ahlâk Bilgisi Öğretmenlerine deriz ki; burada anlatılmayaz çalışıldığı
gibi veya benzer örnekler üzerinden hareketle çocuklara ve gençlere
İslâm bir bütünlük içerisinde, sade ve anlaşılabilir bir dil ve üslûpla
anlatılmalıdır. Anlatımda kullanılacak ifadeler ve verilecek örneklerle,
yapılacak benzetmelerle onların kafalarındaki sorun veya düğümler
çözümlenebilmelidir. İslâm’ı daha iyi veya genişçe anlatmak gibi bir
düşünce ile             ve gereksiz birtakım                    bilgilerle onların kafaları
karıştırılmamalıdır. Anlatım öyle olmalıdır ki; çocuklar kendi dinleri
olan İslâm’ı, adeta somut bir varlığı algılar gibi bir bütün halinde
hafızalarına yerleştirebilmeli ve iç dünyalarında yaşatabilmelidirler.
İslâm’ın anlatımında, doğru örneklerden hareket ederek yola
çıkılmalıdır. Cehenneme değil, cennete ağırlık ve öncelik verilen bir
anlatım benimsenmelidir. Öyle ki çocuklar, Allah’tan korkmanın değil,
O’nu sevmenin ve O’na güvenmenin ve sığınmanın gerekliliğini
anlayabilmelidirler. Kısaca kendilerine İslâm anlatılan çocukların,
Allah’a ve Peygambere karşı olan inanç ve sevgileri gelişebilmelidir.
Onlar hayata ve geleceğe daha bir güvenle ve anlamlı bir şekilde
bakabilmelidirler.