Hicret

[Kavl-i Leyyin]

Hicret: Lügat bakımından; terk etmek,  demektir.

Şer-i manası ise; Allah-u teala’nın nehyettiği ve yasakladığı şeyi terkedip emrettiği şeye gitmektir. Bu hicretin genel manasıdır.

Hicretin özel manası ise; şirk beldesinden İslam beldesine, bid’at beldesinden sünnet beldesine, zulüm beldesinden adalet beldesine gitmektir.

Şirk ve küfür beldesinden kasıt; içinde müslümanlar yaşıyor veya İslam’ın bazı özellikleri bulunuyor olsa bile kafir ve müşriklerin yönetimi elinde bulundurduğu, Allah-u teala’nın kanunlarının değil, şirk ve küfür kanunlarının hakim olduğu, dolayısıyla Allah-u teala’nın şeriatinin uygulanmadığı beldedir. Bu beldelerde İslami bir takım özelliklerin bulunması, kafirlerin izniyledir ve kendi sistemlerini koruma amaçlıdır.
İslam beldesi  ise İslam şeriatinin hakim olduğu beldedir.
Hicret müslümanlara kıyamete kadar farz kılınmıştır.

Allah-u teala şöyle buyuruyor:
“Nefislerine zulmedenlerin canlarını aldıkları zaman melekler: “Ne yapıyordunuz?” deyince: “Yeryüzünde biz zayıf kimselerdik” derler. Melekler de: “Allah’ın arzı geniş değil miydi, hicret etseydiniz ya?” derler. İşte onların barınacakları yer cehennemdir. O, ne kötü dönüş yeridir.” (Nisa: 97)

“Erkek, kadın ve çocuklardan çaresiz kalan, yol bulamayanlar müstesnadır. İşte onları Allah’ın affetmesi umulur. Ve Allah, affedendir, bağışlayandır.” (Nisa: 98-99)

Birinci ayetin nüzul sebebi hakkında Buhari şöyle rivayet ediyor:
Mekke ehlinden Rasulullah sallAllahu aleyhi ve sellem ile beraber hicret etmemiş bir topluluk hakkında inmiştir. Bunlar fitneye düşerek müşriklerle beraber Bedir harbinde müslü-manlara karşı savaşmışlardır. (Bu kimseler müslüman olduklarını gizliyorlardı. Bedir harbi çıkınca müşrikler bunları har-be katılmak için zorladılar. Onlar da müslüman olduklarını açıklarlarsa öldürülecekleri korkusuyla Bedir harbine katıldılar.) Allah-u teala onların özürlerini reddetti. Ve onları cehennemle cezalandırdı.

İkinci ayetin manası ise; yaşlı, çocuk ve kadınlardan hicret edemeyenlerden hicret etmelerini engelleyecek gerçek özürleri olanları Allah’ın affetmesi umulur.
Allah-u teala şöyle buyuruyor:

“Ey inanmış kullarım!  Benim yarattığım yeryüzü geniştir. Yalnız bana kulluk ediniz.” (Ankebut: 56)
Bu ayeti kerimede Allah-u teala mü’minlere Allah’a ibadet etmek ve tevhid dinine uygun olarak yaşamak için; tevhid dininin gereklerini yerine getiremedikleri ve şirke düşmek için zorlandıkları yerden hicret etmelerini emrediyor.

Hicret kıyamete kadar bu ümmete farz kılınmıştır.
Rasulullah sallAllahu aleyhi ve sellem şöyle buyuruyor:
“Tevbe kapısı kapanmadan hicret kapısı kapanmaz. Tevbe kapısı ise güneş batıdan doğuncaya kadar açıktır.” (Müslim)

Hicretin Türleri:

1 - Şirk beldesinden İslam beldesine hicret etmek.
Şirk beldesinde dinini rahatlıkla yaşayamayan ve hicret et-me gücüne sahip olan müslümana farzdır.
Allah-u teala şöyle buyuruyor:

“Nefislerine zulmedenlerin canlarını aldıkları zaman melekler: “Ne yapıyordunuz?” deyince: “Yeryüzünde biz zayıf kimselerdik” derler. Melekler de: “Allah’ın arzı geniş değil miydi, hicret etseydiniz ya?” derler. İşte onların barınacakları yer cehennemdir. O, ne kötü dönüş yeridir.” (Nisa: 97)

Ayetteki “nefislerine zulmedenler”den kasıt; “hicret etme gücü olduğu halde nefislerini azaba maruz bırakarak hicret et-meyenler” demektir.
Şirk beldesinde yaşayan müslümanlar eğer rahat bir şekilde dinini yaşayabiliyorlarsa, canları ve malları bakımından em-niyet içinde iseler cumhura göre hicret etmesi farz değildir müstehaptır.

2 – Bid’at beldesinden sünnet beldesine hicret etmek.
Bu hicret türü farzdır.
Bunun delili şudur:
Allah-u teala şöyle buyuruyor:
“Ayetlerimiz hakkında ileri geri konuşmaya dalan kimseleri gördüğünde, onlar başka bir söze geçinceye kadar onlardan yüz çevir. Şayet şeytan sana unutturursa, hatır-ladıktan sonra zalim toplulukla beraber (kesinlikle) oturma!” (En’am: 68)
Tabi ki bu hicret, bu beldede açıkça sünneti uygulayamayan ve bid’at kendisini olumsuz etkileyen kişi içindir. Ama eğer sünneti açıkça uygulayabiliyorsa o beldeden hicret etmesi müstahap olur. Ancak müslümanların menfaati için bu beldede kalması söz konusu ise o zaman o beldede kalabilir.

3 - Emri bi’l maruf nehyi ani’l münker yapamadığı korku ve zulüm olan beldeden, emri bi’l maruf nehyi ani’l münkeri rahatlıkla yapabileceği korku ve zulüm olmayan beldeye hicret etmek.
Böyle bir hicret yapmak farzdır.
Bunun delili ise İbrahim aleyhisselam’ın hicretidir.
Allah-u teala şöyle buyuruyor:
“(İbrahim) şöyle demişti: “Burayı terk edip Rabbime gideceğim; O beni doğru yola iletecektir.” (Saffat: 99)
Musa aleyhisselam’ın yaptığı da buna delildir.
Bu konuda Allah-u teala şöyle buyuruyor:
“Bunun üzerine Musa korka korka, çevresini gözetleyerek şehirden çıktı. “Rabbim! Beni şu zalim kavimden kurtar” dedi.” (Kasas: 21)
Rasulullah sallAllahu aleyhi ve sellem’in şu sözü de buna delildir:
“Müslümanın en hayırlı malı, dağlara yemeleri ve su içmeleri için çıkarttığı ve güttüğü davardır. Fitneye düşmeyip dinini korumak için onlarla gezer.” (Buhari)

4 - Günah işlenen ve çokça haram kazanılan beldeden hicret etmek.

Bu gibi beldelerden hicret edilir. Müslümanlar bir beldede dininden dolayı eziyet görüyorlarsa ve hicret edecekleri müslüman belde yoksa dininden ötürü eziyet görmeyeceği kafir bir beldeye hicret edebilir. Sahabelerin Mekke’den Habeşistan’a hicret etmeleri gibi. Fakat yeni bir müslüman devlet kurulmuşsa bu devletin kuvvetlenmesi için bütün müs-lümanların oraya hicret etmesi gerekir. İlk kurulan Medine İslam devletinde olduğu gibi. Cihad o zaman bütüm müs-lümanlara farz olmuştur. O zaman hicret cihad hükmündedir.

[hamza01]

Hicreti Mazeretsiz Terkedenler
بســـم الله الرحمن الرحيم

إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلآئِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ قَالُواْ فِيمَ كُنتُمْ قَالُواْ كُنَّا مُسْتَضْعَفِينَ فِي الأَرْضِ قَالْوَاْ أَلَمْ تَكُنْ أَرْضُ اللّهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُواْ فِيهَا فَأُوْلَئِكَ مَأْوَاهُمْ جَهَنَّمُ وَسَاءتْ مَصِيرًا

Nefislerine zulmedenlerin canlarını aldıkları zaman melekler: “Ne yapıyordunuz? deyince: “Yeryüzünde biz zayıf kimselerdik” derler. Melekler de: “Allah’ın arzı geniş değil miydi? Hicret etseydiniz ya!” derler. İşte onların barınacakları yer cehennemdir. O ne kötü dönüş yeridir.NİSA-97


İkrime (r.a) şöyle dedi:

İbni Abbas (r.a) bana şöyle haber verdi:

“Bir grup müslüman müşriklerle beraber savaşa çıkarak müşriklerin sayısını artırıyorlardı. Müslümanlardan gelen oklar onlara isabet ediyordu veya müslümanlar onları tanımadıklarından dolayı kılıçla öldürüyorlardı. Bunun üzerine Allah (c.c) bu ayeti indirdi.” (Buhari, İbni Ebi Hatim)

Bu ayetin sebebi nuzülünden şunu anlarız:

Mekke ehlinden Rasulullah (s.a.s) ile beraber hicret etmemiş bir topluluk hakkında inmiştir. Bunlar fitneye düşerek müşriklerle beraber Bedir harbinde müşriklerin sayısını artırarak müslümanlara karşı savaşmışlardır. Bu kimseler müslüman olduklarını gizliyorlardı.

Bedir Harbi çıkınca müşrikler onları savaşa çıkmaları için zorladı. Mü’min olduklarını açıkladıklarında öldürüleceklerinden korktukları için kafirlerle beraber savaşa çıktılar. Allah onların özürlerini kabul etmedi. Onları cehennemle cezalandırdı.

“Canlarını aldıkları zaman Melekler: “Ne yapıyordunuz? deyince: “Yeryüzünde biz zayıf kimselerdik” derler. Melekler de: “Allah’ın arzı geniş değil miydi? Hicret etseydiniz ya!” derler..”

Mazeretleri olmayıp hicret etmediği halde kafirlerle haşir neşir olan, onları destekleyen, onlarla beraber savaşa çıkan ve bu şekilde nefislerine zulmedenleri öldükleri zaman melekler azarlayarak onlara şöyle dediler: “Niçin hicret edebileceğiniz halde müşriklerle beraber oturdunuz, onların sayısını artırdınız, müslümanlara karşı savaşan ordulara katıldınız?”

Bu kişiler bu soruya cevap bulamadılar. Ancak yalan uydurarak şöyle dediler: “Biz çok zayıf kimselerdik. Hicret edemiyorduk.” Bunun üzerine melekler şöyle dediler:

“Allah’ın arzı geniş değil miydi? Hicret etseydiniz ya?”

Hicret etmeyip kendilerine zulmedenlerin sundukları mazeret gerçek olmayıp, yalan olduğu için melekler onların mazeretlerini kabul etmedi ve onlara:

“Siz yalan söylüyorsunuz. Hicret edebilirdiniz. Allah’ın arzı çok geniştir. Gerçekten hicret etmek isteseydiniz, bunun için çaba gösterseydiniz hicret etme imkanı ve dininizi muhafaza etmek için bir yer bulurdunuz.

“İşte onların barınacakları yer cehennemdir. O ne kötü dönüş yeridir.”

İşte mazeretli olmadığı halde hicret etmeyip nefislerine zulmederek müşriklerle beraber oturmaya devam eden, onlara vela gösteren kişiler bu hal üzere öldüklerinde ahiretteki yerleri cehennem olacaktır. O ne kötü bir barınak ve dönüş yeridir.

Semure b. Cündüp (r.a)’dan Rasulullah (s.a.s)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir:

“Kim müşriklerle beraber oturursa o da onun gibidir.” (Ebu Davud)

Cabir b. Abdullah (r.a) dedi ki:

“Rasulullah (s.a.s) Ha’tem kabilesine bir seriyye gönderdi. Bunların bir kısmı secdeye gittiler. Fakat müslümanlar onları öldürmeye başladılar. Bu haber Rasulullah’a ulaşınca diyetin yarısının ödenmesini emretti ve şöyle buyurdu:

“Ben, müşriklerle beraber ikamet eden her müslümandan beriyim.” Sahabeler: “Niçin ya Rasulullah!” dediler.Rasulullah (s.a.s):

“Çünkü onların ateşleri birleşemez (yani aynı yerde oturamazlar)” (Ebu Davud, Tirmizi)

[hamza01]

Hicretin Türleri1 - Şirk beldesinden İslam beldesine hicret etmek.
     
     Şirk beldesinde dinini rahatlıkla yaşayamayan ve hicret etme gücüne sahip olan müslümana farzdır.
     Allah-u teala şöyle buyuruyor:
     "Nefislerine zulmedenlerin canlarını aldıkları zaman melekler: "Ne yapıyordunuz?" deyince: "Yeryüzünde biz zayıf kimselerdik" derler. Melekler de: "Allah'ın arzı geniş değil miydi, hicret etseydiniz ya?" derler. İşte onların barınacakları yer cehennemdir. O, ne kötü dönüş yeridir." (Nisa: 97)
     Ayetteki "nefislerine zulmedenler" den kasıt; "hicret etme gücü olduğu halde nefislerini azaba maruz bırakarak hicret etmeyenler" demektir.
     Şirk beldesinde yaşayan müslümanlar eğer rahat bir şekilde dinini yaşayabiliyorlarsa, canları ve malları bakımından emniyet içinde iseler cumhura göre hicret etmesi farz değildir müstehaptır.

--------------------------------------------------------------------------------

     2 - Bid'at beldesinden sünnet beldesine hicret etmek.
     
     Bu hicret türü farzdır.
     Bunun delili şudur:
     Allah-u teala şöyle buyuruyor:
     "Ayetlerimiz hakkında ileri geri konuşmaya dalan kimseleri gördüğünde, onlar başka bir söze geçinceye kadar onlardan yüz çevir. Şayet şeytan sana unutturursa, hatırladıktan sonra zalim toplulukla beraber (kesinlikle) oturma!" (En'am: 68)
     Tabi ki bu hicret, bu beldede açıkça sünneti uygulayamayan ve bid'at kendisini olumsuz etkileyen kişi içindir. Ama eğer sünneti açıkça uygulayabiliyorsa o beldeden hicret etmesi müstahap olur. Ancak müslümanların menfaati için bu beldede kalması söz konusu ise o zaman o beldede kalabilir.

--------------------------------------------------------------------------------

     3 - Emri bi'l maruf nehyi ani'l münker yapamadığı korku ve zulüm olan beldeden, emri bi'l maruf nehyi ani'l münkeri rahatlıkla yapabileceği korku ve zulüm olmayan beldeye hicret etmek.
   
     Böyle bir hicret yapmak farzdır.
     Bunun delili ise İbrahim aleyhisselam'ın hicretidir.
     Allah-u teala şöyle buyuruyor:
     "(İbrahim) şöyle demişti: "Burayı terk edip Rabbime gideceğim; O beni doğru yola iletecektir." (Saffat: 99)
     Musa aleyhisselam'ın yaptığı da buna delildir.
     Bu konuda Allah-u teala şöyle buyuruyor:
     "Bunun üzerine Musa korka korka, çevresini gözetleyerek şehirden çıktı. "Rabbim! Beni şu zalim kavimden kurtar" dedi." (Kasas: 21)
     Rasulullah sallAllahu aleyhi ve sellem'in şu sözü de buna delildir:
     "Müslümanın en hayırlı malı, dağlara yemeleri ve su içmeleri için çıkarttığı ve güttüğü davardır. Fitneye düşmeyip dinini korumak için onlarla gezer." (Buhari)

--------------------------------------------------------------------------------

     4 - Günah işlenen ve çokça haram kazanılan beldeden hicret etmek.
     
     Bu gibi beldelerden hicret edilir. Müslümanlar bir beldede dininden dolayı eziyet görüyorlarsa ve hicret edecekleri müslüman belde yoksa dininden ötürü eziyet görmeyeceği kafir bir beldeye hicret edebilir. Sahabelerin Mekke'den Habeşistan'a hicret etmeleri gibi.
     Fakat yeni bir müslüman devlet kurulmuşsa bu devletin kuvvetlenmesi için bütün müslümanların oraya hicret etmesi gerekir. İlk kurulan Medine İslam devletinde olduğu gibi. Cihad o zaman bütün müslümanlara farz olmuştur. O zaman hicret cihad hükmündedir.