Kur’ân nedir, tarifi nasıldır?

[MERXAS]

Elcevap: On Dokuzuncu Sözde beyân edildiği ve sâir Sözlerde ispat edildiği gibi, Kur'ân,

Şu kitâb-ı kebîr-i kâinatın bir tercüme-i ezeliyesi;

Âyât-ı tekviniyeyi okuyan mütenevvi' dillerinin tercümân-ı ebedîsi;

Şu âlem-i gayb ve şehâdet kitâbının müfessiri;

Zeminde ve gökte gizli esmâ-i İlâhiyenin mânevî hazînelerinin keşşâfı;

Sutûr-u hâdisâtın altında muzmer hakâikın miftâhı;

Âlem-i şehâdette âlem-i gaybın lisânı;

Şu âlem-i şehâdet perdesi arkasında olan âlem-i gayb cihetinden gelen iltifatât-ı ebediye-i Rahmâniye ve hitâbât-ı ezeliye-i Sübhâniyenin hazînesi;

Şu İslâmiyet âlem-i mânevîsinin güneşi, temeli, hendesesi;

Avâlim-i uhreviyenin mukaddes haritası;

Zât ve sıfât ve esmâ ve şuûn-u İlâhiyenin kavl-i şârihi tefsir-i vâzıhı, bürhan-ı kâtıı, tercümân-ı sâtıı;

Şu âlem-i insaniyetin mürebbîsi; ve insaniyet-i kübrâ olan İslâmiyetin mâ ve ziyâsı; ve nev-i beşerin hikmet-i hakikiyesi;

İnsaniyeti saadete sevk eden hakiki mürşidi ve hâdîsi;

İnsana hem bir kitâb-ı şeriat, hem bir kitâb-ı duâ, hem bir kitâb-ı hikmet, hem bir kitâb-ı ubûdiyet, hem bir kitâb-ı emir ve dâvet, hem bir kitâb-ı zikir, hem bir kitâb-ı fikir, hem bütün insanın bütün hâcât-ı mâneviyesine mercî olacak çok kitapları tazammun eden tek, câmi' bir kitâb-ı mukaddestir.

Hem, bütün evliyâ ve sıddîkîn ve ürefâ ve muhakkikînin muhtelif meşreplerine ve ayrı ayrı mesleklerine, herbirindeki meşrebin mezâkına lâyık ve o meşrebi tenvir edecek ve herbir mesleğin mesâkına muvâfık ve onu tasvir edecek birer risâle ibraz eden mukaddes bir kütüphâne hükmünde bir kitâb-ı semâvîdir.