KURAN VE SUNNET IŞIĞINDA NAMAZ

[EBU_HUZEYFA]

Kullarına namazı farz kılan,

namazı Rasulullah’a uyarak kılınmasını emreden,

kurtuluşumuzu kuran ve sünnetle beyan eden,

imanla küfür arasını namazla ayıran Allah’a hamd olsun.

Değerli Müslüman,

Rasulullah, namaz hususunda kendisine uymamızı bize farz kılmış,

“Benim nasıl namaz kıldığımı görüyorsanız siz de öyle namaz kılınız.”[1] buyurmuştur.

Allah Rasulu, namaz kılan müslümanın cennetle müjdelendiğini de,

“Beş vakit namazı Allah farz kılmıştır.

Her kim bu namazlar için güzel bir şekilde abdest alır, namazları vaktinde kılar, rüku ve secdelerini huşu içinde tam yaparsa, onun günahlarını öreteceğine dair Allah’ın sözü vardır.

Bunu kim bu şekilde yerine getirmezse, Allah’ın ona verilmiş bir sözü yoktur. Dilerse bağışlar, isterse azab eder.”[2]buyurarak haber vermiştir.

Değerli Müslüman!

Allah’ın sana farz kıldığı, günde beş defa Rabbinin huzuruna çıktığın namazını,

sahih hadisler ışığında kılmak istemez misin ?

Rasulullah’ın sana beyan ettikleri ile mi kılmak istersin, yoksa delillerini bilmeden, atadan, babadan, hocadan duyduklarınla mı ?

Ey Kardeşim,

Rasulullah sence İbadetlerin temeli olan Namazın erkanlarını, adabını, kılınma şekillerini, vaciplerini, dualarını ve zikirlerini öğretmeden mi vefat etti ?

Ey Kardeşim!

Rasulullah sana namazı nasıl kılacağını öğretmeden seni kendi haline mi bıraktı ?

Unutma Müslüman

Rasulullah (s.a.v.) hayır ve şer, ne varsa beyan ederek vefat etti.

O, kendisine yüklenen emaneti hakkıyla eda etti.

O, bizlerin nasıl namaz kılmamızı en ince ayrıntılarıyla öğretti.

Bizleri kendi hevamıza bırakmadı, kendisine uymamızı emretti. “Benim sünnetime ve hidayet bulmuş raşid halifelerin sünnetine uymaya bakınız.” (Ebu Davud, el-Elbani, sahihtir.)

Sen delilini bilmediğin bir ameli yapmakla emrolunmadın.

Müslüman Rasulullah’ın amellerini ve sözlerini her imamın, hocanın, mollanın, alimin önünde tutar.

Eğer Rasulullah sana şöyle buyuruyor denildi mi sen sen ol, sakın filan da böyle diyor deme,

Zira Rasulullah sözünün amelinin yanında kimsenin söz ve amel belirleme hakkı yoktur.

“Ey iman edenler Allah’ın ve Rasulunun huzurunda öne geçmeyin ve Allah’tan korkun.” (Hucurat, 1)

“Kim Allah’a ve Resulüne isyan ederse, şüphesiz apaçık bir sapıklıkla sapmış olur.” (Ahzab, 36)

“Aranızda iki şey bıraktım. Onlara sımsıkı sarıldığınız sürece asla sapmayacaksınız, Allah’ın kitabı ve Rasulunun sünneti.” (Hakim, el-Elbani, sahihtir )

“Benim sünnetime ve hidayet bulmuş raşid halifelerin sünnetine uymaya bakınız.” (Ebu Davud, el-Elbani, sahihtir.)

Aşağıda hadisler ışığında sana Rasulullah’ın namazla alakalı sözleri ve kılma şekli delillerle beyan edilmektedir.Sana düşen bu soruları okumak, kısa cevapları ve delilleri ezberlemek

öylece  konuşmaktır. Allah seni muvaffak etsin. Ümmetine hüccetle konuşan yol gösteren müslüman eylesin.

 

 

 

 

 

 

1-Namaz ne demektir ?

Namaz tekbir ile başlayıp, selam ile son bulan, belli fiil ve sözleri içine alan bir ibadettir.

 

2.Soru Namaz ne zaman farz kılındı ?

Öncelikle Namaz, Allah Teala’nın vasıtasız olarak konuştuğu Resulüne yüklediği ibadetlerin ilkidir. Namaz, miraç gecesi Farz kılınmıştır

1.Delil: “Enes’den (r.a.) rivayet edilen, namaz Nebi (a.s.) Miraç gecesinde elli vakit olarak farz kılındı. Sonra beş vakte indirildi.(Ahmed bin Hanbel, Nesai, Tirmizi)

 

3.Soru-Namazın İslam dinindeki yerini açıklar mısınız ?

İslam dininde namaz hiçbir ibadetle ölçülemeyecek kadar önemli bir yer teşkil eder. Namaz dinin direğidir. Amellerin en başta gelenidir. Kulun ilk ameli sorgusu namazla olacaktır. Namaz kuranın, sünnetin, sahabenin söz ve fiilleri ile farzdır.

1.Delil: “De ki Şüphesiz, benim namazım, kurbanım, hayatım, ölümüm alemlerin Rabbi olan Allah içindir.” ((En’am, 162-163)

2.Delil: “Zikrim için namaz kıl.” (Taha, 14)

3.Delil: “Namaz kılın, zekat verin.” (Bakara, 100)

4.Delil: “İşin başı İslam, direği namaz, zirvesi de Allah yolunda cihad etmektir.”

5.Delil: Kıyamet günü Kulun ilk hesabı namazladır, Eğer namazı eda etmişse diğer amelleri de salih olur. eğer eda etmemişse diğer amelleri de fasid olur.(Tabarani)

 

4.Soru-Namazı terk etmenin hükmü nedir ?

Müslüman Alimlerin icması ile, Namazın bilerek terki ve inkarı küfürdür ve kişiyi  dinden çıkarır.(Allah korusun)[3]

Kişi namazın farzlığına inanırda tembellikten, meşguliyetten kılmazsa kafir sayılmaz. Fakat namaz kılmamak da müslüman şahsiyetin Allah önünde edebine yakışmaz.

1.Delil: “Adam ile küfür arasında namazın terki vardır.” (İmam Müslim, Musned, Ebu Davud, Tirmizi, İbn Mace)

2.Delil: “ Kafirlerle aramızdaki fark namazdır. Kim namazı terk ederse kafir olur.”(Ahmed İbn Hanbel ve sünen kaynaklarımız)

3.Delil: Abdullah bin Şakik Ukeyli: “Allah Rasulunun sahabesi namazın terki dışında başka ameli küfür görmezdi.” (Tirmizi-Hakim-Şeyhayn’in[4] şartlarına uygundur.)

 

5.Soru-İbn Kayyım(r.h.) namazı terk eden hakkında ne demektedir ?

Allah’ın farz kıldığı namazı bir kişi terk ediyorsa muhakkak onu malı, mülkü, emirliği, veya ticareti alıkoyuyordur. Kimin malı kendisini namazdan alıkoyuyorsa o Karunla, kimin mülkü kendisini namazdan alıkoyuyorsa Fravunla, kimin emirliği veya vezirliği kendisini namazdan alıkoyuyorsa Hemanla, kimin de ticareti kendisini namazdan alıkoyuyorsa o da Ubey ibn Halefle beraberdir.

 

6.Soru-Alimlerin Namazı terk eden hakkındaki görüşlerini açıklar mısınız?

Sahih hadislerin beyanına göre Namazı bilerek inkar edenin kafir olduğu sarihtir. Fakat Müçtehid imamlar bu sahih hadisleri bilerek inkar edenlere hamlederler. Eğer kişi tembellik veya meşguliyetten dolayı namazı terk ederse küfürden saymayıp, fasıklıktan saymaktadırlar.(Ebu Hanife-İmam Şafi-İmam Malik)

 

7.Soru-Müçtehid İmamlar, Tembellik-gevşeklik-meşguliyet sebeplerinden dolayı namazı terk edenin kafir olmayacağını söylemişlerdi. Bu konudaki delilleri nelerdir ?

1.Delil: “Allah kendisine ortak koşulmasını elbette bağışlamaz. Bundan başaksını dilediğine bağışlar. Allah’a ortak koşan kimse derin bir sapıklığa sapmış olur.” (Nisa, 116)

2.Delil: “Her Nebi için kabul edilecek bir dua vardır. Ve her nebi duasını peşin yapmıştır. Ben ise, duamı kıyamet günü ümmetime şefaat olsun diye sakladım. Allah’a şirk koşmadan ölen kimse bu duama inşallah nail olacaktır.”[5] (İbn Hanbel, İmam Müslim)

3.Delil: “Kalbinden samimi olarak La İlahe İllallah diyen şefaatimle en mesud olacak insandır.” (İmam Buhari)[6]

 

8.Soru Dinde kaybolacak en son ibadet hangi ibadettir ?

İslam dininde kaybolacak en son ibadet namazdır.

1.Delil: “Namazı Namazı Bir de emrinizdeki köleleri. Dinden en son kaybolacak ibadet namazdır. Namaz zayi oldu mu bütün din zayi olmuş demektir

2.Delil: “ İslam bütünlüğü lime lime dağılacak bir parça kopunca insanlar öbürüne yapışacaktır.İslam’dan ilk ayrılacak parça, hakimiyet esası, son ayrılacak parça ise namazdır. (İbn Hibban)

 

9.Soru-Namaz kimlere farzdır ?

Namaz müslüman akıllı ve baliğ olan her kimseye farzdır.

1.Delil: “Üç Kimseden sorumluluk kalkmıştır. Uyanıncaya kadar uyuyandan, İhtilam oluncaya kadar çocuktan, Akıllanıncaya kadar deliden” (Ahmed Bin Hanbel, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai, İbn Mace, Hakim, hadisin Şeyhayn’in şartlarına uygun olduğunu söylemiştir.)

 

 

 

10.Soru-Çocuklara namaz farz mıdır ?

Çocuklar, sünnetin emrettiği yaşa kadar ulaşmamışlarsa onlar için namaz  farz hükmünde değildir. Ancak onları namaza alıştırmak için onlara namazı emretmekte fayda vardır. Çocuk, 7 yaşına ulaşınca namaz emredilir. 10 yaşına geldiğinde namaz kılmazsa hafifçe terbiye etmek ve gözünü korkutmak için dövülür.

1.Delil: “ Çocuklarınız 7 yaşına ulaşınca, ona namazı emredin, 10 yaşına ulaşınca da ( namaz kılmadıkları takdirde) dövün, ve yataklarını ayırın. (Ahmed İbn Hanbel, Ebu Davud, Hakim, )

 

11.Soru-Bir gün bir gecede kılınması gereken farz namaz kaç vakittir?

Bir gün bir gecede kılınması gereken farz namaz beş vakittir.

1.Delil: “.............Allah’u Teala kullarına günde beş vakit namazı farz kılmıştır......” (Ahmed Bin Hanbel, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace ) 

2.Delil: “ Bir Arabi saçı dağınık olarak Rasulullah’a gelerek Ya Rasulullah Allah’ın bana farz kıldığı namazlardan haber ver dedi. Rasulullah(s.a.v.) : Nafileler hariç beş namaz dedi.” (İmam Buhari-İmam Müslim)

 

12.soru-Namaz vakitlerini kim tayin etmiştir. ?

Allah ve Resulü tayin etmiştir.

1.Delil: “Şüphesiz namaz, belirli vakitlerde müminler üzerine farz kılınmıştır.” (Nisa, 113 )

2.Delil: “ Öğlenin vakti, güneş batı tarafına kayınca başlar. İkindi vakti girmeden önce, kişinin gölgesi, boyu gibi oluncaya kadar devam eder. İkindinin vakti güneş sararıncaya kadardır. Akşamın vakti şafak kayboluncaya kadardır. Yatsının vakti gece yarısına kadardır. Güneş doğdumu namazı bırak. Çünkü güneş şeytanın boynuzları arasından doğar.” (İmam Müslim)

 

13.Soru-Öğle Namazının  başlangıç ve bitiş vaktini Sünnet’ten delille bildirir misiniz ?

Güneşin, günün ortasından batıya kaymasıyla başlayıp, her şeyin gölgesi güneş tepede iken olan (zeval) gölgesinin dışında kendi misli oluncaya kadar devam eder.

1.Delil: “ Öğlenin vakti, güneş batı tarafına kayınca başlar. İkindi vakti girmeden önce, kişinin gölgesi, boyu gibi oluncaya kadar devam eder. İkindinin vakti güneş sararıncaya kadardır. Akşamın vakti şafak kayboluncaya kadardır. Yatsının vakti gece yarısına kadardır. Sabahın vakti fecrin doğmasından güneş doğuncaya kadardır. Güneş doğdumu namazı bırak. Çünkü güneş şeytanın boynuzları arasından doğar.” (İmam Müslim)

 

14.Soru-Öğle namazını şiddetli sıcak havada vakit çıkmamak şartı ile geciktirmek sünnet midir ?

Evet Şiddetli sıcak havalarda vaktin sonuna bırakmamak şartı ile geciktirmek sünnettir. Sıcak olmadığı zamanlarda ise, namazı vaktinde kılmak Rasulullah emridir.

1.Delil: “Enes (r.a.) şöyle demiştir: Rasulullah(s.a.v.) hava soğuduğu zaman namazı erkene alır. Sıcak arttığı zaman, serinleyinceye kadar geciktirirdi.” (İmam Buhari )

2.Delil:Ebu Zer’den rivayete edilen: Rasulullah ile bir yolculukta beraberdik. Müezzin öğle ezanını okumak isteyince ona, serini bekle dedi. Tekrar okumak isteyince iki veya üç defa ona, serini bekle dedi. Tepede gölgeyi görünceye kadar bekletti. Ve sonra şöyle buyurdu: şiddetli hararet cehennem sıcağının yayılmasındandır. Sıcak arttığı zaman namazı tehir ederek serinleyince kılın.” (İmam Buhari-Müslim)

 

15.Soru-İkindi Namazının başlangıç ve bitiş vaktini Sünnet’ten delille bildiriri misiniz ?

İkindi namazının vakti, her şeyin gölgesi kendi misli gibi olunca  girer ve güneş batıncaya kadar(sararıncaya kadar) biter.

1.Delil: “…İkindi vakti girmeden önce, kişinin gölgesi, boyu gibi oluncaya kadar devam eder. İkindinin vakti güneş sararıncaya kadardır”(İmam Müslim)

2.Delil: “ Güneş batmadan önce ikindi namazından bir rekat kılan kimse kalan rekatları güneş battıktan sonra tamamlarsa ikindiyi geçirmemiş olur.” (Beyhaki)

 

16.Soru-Yukarıdaki İmam Beyhaki’nin hadisine bakarsak bir kimse İkindi namazını güneş battıktan sonra kılabilir mi?

Hadis özür sahibi bir kimsenin bu durumda bir rekata yetiştiği takdirde diğer rekatları da kılabileceğine delildir. Özürsüz namazın vaktini geciktirmek caiz değildir. Zira Rasulullah en salih amelin vaktinde kılınan namaz olduğunu çeşitli sahih hadislerinde söylemiştir.Bu hadis, ancak Özürlü kimsenin güneş battıktan sonra kılabileceğine delildir.

1.Delil: “Münafığın namazı şöyledir, oturup güneşin şeytanın boynuzları arasına girmesini bekler. Sonra kalkarak, gagalama gibi dört rekat namaz kılar. Allah’ı ancak az zikreder.” (İmam Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, Nesai)[7]

 

17.Soru-Bulutlu günde İkindi namazını hangi vakitte kılmak sünnettir ?

Bulutlu günde İkindi namazını, İlk vaktinde kılmak sünnettir.

1.Delil:Bulutlu günde namazı ilk vaktinde kılınız. Bir kimse ikindi namazını geçirirse ameli batıl olur.”(Ahmed bin Hanbel, İbn Mace )

 

18.Soru-Orta namaz hangisidir ?

İkindi namazıdır.

1.Delil: “Güneş batıncaya kadar bizi orta namazı kılmaktan alıkoyanların, Allah kabirlerini ve evlerini ateş doldursun.”(Buhari,Müslim, Ahmed, Ebu Davud)[8]

 

19.Akşam namazının başlangıç ve bitiş vaktini sünnetten delille bildirir misiniz ?

Akşam namazının vakti, güneş kaybolup ufkun ardına girince başlar, ufkun kırmızılığı kayboluncaya kadar devam eder. Son vakti, Şafak kayboluncaya kadardır. Rasulullah Akşamı namazını kıldıktan sonra sahabelerden biri ok attığında tüm sahabiler görüyordu. Bu ise, havanın henüz kararmadan namaz kıldıklarına delildir.

1.Delil: “Akşam namazının vakti, güneş ufukta batıp, ufuktaki kızıllık kayboluncaya kadardır.” (Müslim)

2.Delil: “Rafi’den gelen rivayete göre, Biz Rasulullah ile beraber akşamı kılardık, birimiz ayrıldığı zaman ok atsa, okun düştüğü yeri görebilirdi.” (Müslim)

 

20.Soru-Yatsı namazının başlangıç ve bitiş vaktini sünnetten delille bildirir misiniz ?

Yatsı namazının vakti, ufkun kızıllığı kaybolunca girer, gecenin yarısına kadar devam eder.

1.Delil: “Yatsı namazını şafağın kaybolması ile gecenin ilk üçte biri arasında kılarlardı.” (Buhari)

2.Delil: “Ümmetim üzerine zor geleceğinden korkmasaydım yatsı namazını gecenin ilk üçte birine veya yarısına kadar tehir etmeyi emrederdim.” (Ahmed Bin Hanbel, Tirmizi, İbn Mace)

 

21.Soru-Yatsı namazının efdal vakti( daha faziletli vakti) hangi vakittir ?

Yatsı namazının efdal vakti, gecenin yarısına bırakmaktır.

1.Delil: “Aişe (r.a.)’den rivayet edilen hadise göre, o şöyle demiştir. Rasulullah (s.a.v.) bir gece yatsı namazını gecenin çoğu geçinceye kadar tehir etti. Hatta mescid ehli uyudu, sonra çıkıp namaz kıldı ve şöyle buyurdu: “Ümmetime zor olacağından korkmasaydım, yatsının bu vakitte kılınmasını emrederdim.” (Müslim, Nesai)

 

22.Soru Yatsıdan önce uyumak ve yatsıdan sonra konuşmak  hakkında sünnetten delil var mıdır ?

Yatsı namazından önce uyumak ve yatsıdan sonra konuşmak mekruhtur. Yani yatsı öncesi uyumak ve sonrası da şeri amaçlar ve Müslümanların meseleleri için olmadığı takdirde konuşmak, zamanı geçirmek mekruhtur. Allah Rasulu bunları men etmiştir.

1.Delil: “Ebu Berzet-el Eslemi’nin rivayetine göre, Nebi (a.s.) Ateme dedikleri yatsıyı geciktirmeyi müstehab sayardı. Yatsıdan önce uyumayı ve yatsıdan sonra konuşmayı mekruh görürdü.” (Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, İbn Mace)

2.Delil:Abdullah İbn Mesud, demiştir. “Yatsıdan sonra sohbet etmemizi Rasulullah (s.a.v.) ayıpladı.(Bizi men etti.Yasakladı)  (İbn Mace)

 

23.Soru-Yatsı sonrası, Müslümanların meselelerini çözmek ve onların imanını güçlendirmek, dersler düzenlemek hakkında sünnetten delil var mıdır ?

Yatsı sonrası İslam ve Müslümanların sorunlarını çözmek amaçlı konuşmalar ve toplantılar Rasulullah’dan gelen haberlere göre meşrudur, yapılması sünnettir ve günümüzde de  zorunlu bir gerekliliktir. İslam ümmetinin içinde bulunduğu yozlaşma çağında ümmetin sorunlarını bu vakitlerde çözmek bir zarurettir. Şirk ve Küfür zihniyetlerin akrep gibi zehirlerini kustuğu  bu çağda yatsı sonrası konuşmalar tertiplemek ümmetin şahlanışı için elzemdir.

1.Delil:İbn Ömer şöyle demiştir. Rasulullah (s.a.v.) Ebu Bekir ile Müslümanların işlerini görüşmek üzere gece konuşurken ben de onunla beraberdim.” (Ahmed İbn Hanbel, Tirmizi, )

2.Delil:İbn Abbas şöyle demiştir: Bir gece Rasulullah (s.a.v.) eşi Meymune’nin evinde iken, Rasulullah’ın gece namazının nasıl olduğunu görmek için Meymune’nin evinde uyudum.[9] Rasulullah, (s.a.v.) eşi ile bir saat konuştuktan sonra uyudu. (İmam Müslim )

 

24.Soru-Sabah namazının başlangıç ve bitiş vaktini sünnetten delille bildirir misiniz ?

Sabah namazının vakti Fecri sadık doğunca başlar, güneş doğuncaya kadar hadiste geçtiği şekilde devam eder.

1.Delil: “…………….. Sabahın vakti fecrin doğmasından güneş doğuncaya kadardır. Güneş doğdumu namazı bırak. Çünkü güneş şeytanın boynuzları arasından doğar.” (İmam Müslim)

 

25.Soru Sabah namazını Rasulullah Hangi vakitte kılardı, sünnetten delille bildirir misiniz ?

Rasulullah (s.a.v.) sabah namazını ilk vakitte kılardı.

1.Delil:Ebu Mesud el Ensari şöyle demiştir. Rasulullah (s.a.v.) sabah namazını bazen gecenin alaca karanlığında bazen ortaklık aydınlanınca kılardı. Daha sonra ölünceye kadar gecenin alaca karanlığında kıldı. Ortalık aydınlanınca kılmaya bir daha dönmedi.” (Ebu Davud, Beyhaki, senedi sahihtir.)

2.Delil: Aişe (r.a.) şöyle demiştir. Rasulullah (s.a.v.) ile beraber sabah namazını elbiselerine bürünerek kılan mümin kadınlar vardı. Namaz bitince evlerine dönerlerdi. Ve karanlıktan kimse onları tanıyamazdı.” (Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace,)

 

26.Soru- “Sabahı aydınlıkta kılın. Bunun mükafatı daha büyüktür.” (Müslim, Tirmizi sahih hadistir. ) hadisi ile yukarıda beyan ettiğiniz hadisler arasında çelişki yok mudur ?

Öncelikle bilelim ki; İki hadis arasında çelişki kesinlikle yoktur. Zira iki sahih  hadis arasında çelişki bulunmaz. Allah Rasulunun aynı anda, iki farklı birbirine zıt hadisler söylemesi düşünülemez. Çünkü Allah Rasulu insanlar içinde söylediğini ve yaptığını en iyi bilen bir zeka ve hafızaya sahipti. Allah Resulünün sahih hadisleri arasında ki farklı gibi gözüken yönler hakkında alimlerimizin beyanları önemlidir.

 

Rasulullah’ın (s.a.v.) “Aydınlıkta kılın veya aydınlığa bırakın” sözünden maksat, namaza aydınlıkta başlayın demek değildir (ki yukarıdaki açık iki hadis sözümü doğrular.) Bilakis, namazdan çıkarken aydınlığa bırakın demektir. Allah Rasulu Kıraatini sabah namazında uzun yapardı, namazda 60-100 ayet okurdu. Namazın sonuna doğru da hava aydınlanırdı bu yüzden Rasulullah (s.a.v.) sözünü şöyle anlamalıyız. “ Sabah namazının kıraatini uzun yapın ta ki her taraf aydınlanınca namazdan çıkınız”.

 

27.Soru-Güneş batmadan az bir süre önce, bir kimse abdest alıp bir rekatı kılıp ikinci rekata yetişmeden  güneş batarsa sonra bu kimse namaza devam ederse,  bu kimsenin namazı sayılır mı ? sünnetten delille açıklar mısınız ?

Öncelikle bilelim ki  En efdal amel vaktinde kılınan namazdır. Namaz müminin gözbebeği gibi değerli salih amelidir. Yukarıda verilen kimse örneği özürden dolayı namazını geciktirmiş insanın halidir. Bu kimse, güneş batmadan bir rekata yetişirse namaza yetişmiş olur, güneş doğmazdan önce bir rekata yetişen kişinin de durumu bunun gibidir. Yani bir kimse bir rekat güneş henüz batmadan önce kılarsa, kalan diğer rekatlarını da güneş battıktan sonra kılabilir.

1.Delil: “Namazın bir rekatına yetişip kılabilen kimse namaza yetişmiştir.” (İmam Buhari, Müslim, Tirmizi, Ebu Davud, Nesai, İbn Mace)

2.Delil: “Sizden biriniz güneş batmadan önce ikindi namazının bir secdesine yetişirse namazını tamamlasın. Güneş doğmadan önce sabah namazının bir  secdesine yetişen kimse namazını tamamlasın.” (İmam Buhari )[10]

 

28.Soru-Bir kimse uyku veya unutmaktan dolayı namazını terk etmiş ise ne yapmalıdır sünnetten delille bildirir misiniz ?

Bir kimse uyku ve unutmak sebebiyle namazı terk ederse, hatırladığı zaman o namazı kılar. 

1.Delil:Ebu Katade’nin rivayet ettiği hadise göre, o şöyle demiştir. “Rasulullah (s.a.v.) uyku sebebiyle namazı terk eden hakkında sorulduğunda şöyle buyurmuştur. “Uyku sebebiyle namazı terk etmek kusur sayılmaz, Kusur ancak uyanık iken terk etmektir. Sizden biriniz bir namazı unutursa veya uykuda kalırsa hatırladığı zaman onu kılsın.(Nesai, Tirmizi, hadis sahihtir.)

2.Delil: “Kim namazı unutursa hatırladığı zaman kılsın. Unutulan namazın kefareti onu kılmaktır.” (İmam Buhari-Müslim)

 

29.Soru-Namaz kılınması nehyedilen vakitleri sünnet’ten delille açıklar mısınız ?

1-Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar kılınmaz.

1.Delil: “Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar da namaz kılınmaz.” (İmam Buhari-Müslim)

2.Delil: “Sabah namazını kıl. Sonra güneş doğup yükselinceye kadar kılma. Çünkü güneş şeytanın boynuzları arasında doğar. Tam bu anda kafirler güneşe taparlar. (İmam Müslim-Ahmed bin Hanbel)

 

2-Güneş doğduktan bir mızrak yükselinceye kadar geçmeden kılınmaz.

1.Delil: “Sonra gölge bir mızrak oluncaya kadar kıl.”(Yani gölge bir mızrak olmadan önce kılma demektir.) (İmam Müslim-Ahmed bin Hanbel)

 

3-Güneş tam tepede iken batıya dönünceye kadar kılınmaz.

1.Delil:Ukbe bin Amr’dan rivayeten, o şöyle demiştir. Rasulullah (s.a.v.) üç vakitte namaz kılmaktan ve ölülerimizi gömmekten nehyetti:Güneş tam olarak doğduktan yükselinceye kadar. Güneş tam tepede iken, güneşin ışığı iyice zayıflayıp batıncaya kadar. (İmam Müslim, Ebu Davud, Tirmizi, Nesai  ve İbn Mace )

 

4-İkindi namazından sonra güneş batıncaya kadar kılınmaz.

1.Delil:Sonra güneş batıncaya kadar kılma. Çünkü güneş şeytanın boynuzları arasında batar. (İmam Müslim-Ahmed bin Hanbel)

 

30.Soru-Sabah ve ikindi namazından sonra namaz olmadığını Rasulullah hadisinden öğrenmiştik. Cumhuru Ulema İse, Sabah ve ikindi’den sonra, kaza namazının kılınabileceğini beyan ederler, Sünnet’ten bu söze delil getir misiniz ?

Cumhuru Ulema sabah ve ikindi sonrası kaza namazı olduğunu söylerler. Delilleri şudur.

1.Delil: “Kim bir namaz unutursa hatırladığı zaman onu kılsın.” (İmam Buhari-Müslim)

 

31.Soru-Sabah ve ikindi sonrası o halde nafile namaz var mıdır sünnet’ten delil getiriniz ?

Sabah ve ikindi namaz sonrası nafile bir namaz kılmak caiz değildir. Zira Rasulullah (s.a.v.) bunu yasaklamıştır. Yanı sıra, bu vakitlerde, namaz kılmayı Ali, İbn Mesud, Zeyd bin Sabit, Ebu Hureyre, İbn Ömer mekruh saymışlardır.

1.Delil:İkindi namazından sonra güneş batıncaya kadar namaz kılınmaz. Sabah namazından sonra güneş doğuncaya kadar da namaz kılınmaz.” (İmam Buhari-Müslim)

 

32.Soru Kaza namazlarını kerahet vaktinde eda etmek caiz midir sünnet’ten delil getiriniz ?

Kaza namazını kerahet vaktinde eda etmek caizdir. Zira Rasulullah ne zaman hatırlarsak kaza namazımızı kılmamızı emretmektedir. Bu hususta şöyle demiştir.

1.Delil: “Kim bir namaz unutursa hatırladığı zaman onu kılsın.” (İmam Buhari-Müslim)

 

33.Soru-Sabah namazından sonra vitir kılınır mı sünnet’ten delil getiriniz ?

Rasulullah’ın Ashabının sabah namazından sonra vitir kıldıklarına dair deliller bulunmaktadır.

1.Delil: Abdullah İbn Mesud şöyle demektir. “Sabah namazı kılınırken ben hiç aldırış etmeden vitir kılarım”

2.Delil:Yahya bin Said’den rivayeten o şöyle demiştir. Ubade bin Samid, cemaate imam olurdu. Bir gün sabah namazına çıktı. Müezzin sabah ezanını okuyordu. Ubade müezzini susturup vitri kıldı. Sonra onlara sabah namazını kıldırdı.

3.Delil:İbn Abbas uykudan uyanınca hizmetçisine: Bak insanlar ne yapıyor dedi. O zaman gözleri görmüyordu. Hizmetçi gitti ve İnsanlar sabah namazından döndü. Dedi. İbn Abbas, kalktı vitri kıldı. Sonra sabah namazını kıldı.

 

34.Soru-Ezan okunurken ve kamet getirilirken nafile namaz veya mescid namazı kılınır mı ?

Rasulullah (s.a.v.) ezan okunurken ve kamet getirilirken mescid namazının kılınmasını kerih görmüştür. Zira Rasulullah (s.a.v.) bu anda yalnız farz namazın kılınmasın emretmiştir.

1.Delil: “Namaz için kamet getirildiği zaman farz namazdan başka namaz kılınmaz. (başka rivayette, Ancak başlanan namaz kılınabilinir) (İmam Müslim-Tirmizi- Nesai-İbn Mace-Ebu Davud-Ahmed bin Hanbel )

2.Delil:Rasulullah (s.a.v.) bir adamın müezzin kamet getirirken sabahın iki rekatını kıldığını gördü. Eliyle omzuna dokunarak, Dikkat Dikkat Bu namaz şu kametten önce olacaktı. Buyurdu. (Tabarani-Iraki senedi iyidir demiştir.)

 

35.Soru-İmam Cuma hutbesini verirken bir müslüman mescide girdiğinde yapması gereken sünnet nedir ?

İmam Cuma hutbesi verirken mescide girildiğinde oturmadan iki rekat hafif bir şekilde uzatmadan( hutbeyi rahat dinlemek için ) namaz kılmak sünnettendir.

 

1.Delil:Cabir’den (r.a.) rivayet olunur. Rasulullah hutbe okurken bir adam(Suleyk) camiye girdi. Rasulullah (s.a..v)  ona: Namaz kıldın mı ? diye sordu. O da: Hayır deyince, Rasulullah; Kalk iki rekat namaz kıl. buyurdu. (Buhari-Müslim-Nesai-Tirmizi-Ebu Davud-İbn Mace)

2.Delil: Sizden biriniz Cuma günü imam hutbe okurken gelirse iki rekat kılsın ve onları kısa yapsın.” (Ahmed Bin Hanbel-Müslim-Ebu Davud )

 

Namazın kılınma şekli

 

36.Soru-Namazlarımızı Rasulullah (s.a.v.) gibi kılmakla emrolunduk mu ? Sünnetten delille açıklar mısınız ?

İslam ümmetinin kadını ve erkeği olarak, Rasulullah gibi namaz kılmakla emrolunduk. Allah, Rasulullah’a itaat etmeyi , sünnetini yaşamayı, farz kılmıştır.

1.Delil: “Ey iman edenler Allah’ın ve Rasulunun huzurunda öne geçmeyin ve Allah’tan korkun.” (Hucurat, 1)

2.Delil: “Kim Allah’a ve Resulüne isyan ederse, şüphesiz apaçık bir sapıklıkla sapmış olur.” (Ahzab, 36)

3.Delil: “Aranızda iki şey bıraktım. Onlara sımsıkı sarıldığınız sürece asla sapmayacaksınız, Allah’ın kitabı ve Rasulunun sünneti.” (Hakim, el-Elbani, sahihtir )

4.Delil: “Benim sünnetime ve hidayet bulmuş raşid halifelerin sünnetine uymaya bakınız.” (Ebu Davud, el-Elbani, sahihtir.)

5.Delil: “Benim namaz kıldığımı gördüğünüz gibi namaz kılınız.” (İmam Buhari )

 

37.Soru-Namazın Farzlarını sünnet’ten delille açıklar mısınız ?

Namazın farzları sekizdir.

1-Niyet      2-İftitah Tekbiri     3-Farz namazda ayakta durmak.  4-Farz ve nafilelerin her rekatında Fatiha okumak.

5-Rüku   6-Namazda secde   7-Son oturuş ve son oturuşta “Et-Tahiyyatu okuma”  8-Namazdan selamla çıkmak.

 

38.Soru-Niyetin farz olduğunu  Sünnet’ten delille açıklar mısınız ?

Öncelikle Niyetin lüğatta ki manasını açıklayalım. Lügatta: Kastetmek ve karar vermektir. Müslüman ibadetlerine mutlaka salih bir niyetle ve neye niyet ettiğini bilerek yapmak zorundadır. Zira amellerimiz niyetlerimize göre ecir alır.

1.Delil:Halbuki onlar ancak Allah’a İhlas sahipleri olarak ve dini O’na ait kılarak ibadet etmekten başka bir şeyle emrolunmadılar. (Beyyine-5 )

2.Delil:Ameller ancak niyetlere göredir. Herkese de sadece niyet ettiği vardır. Kimin hicreti Allah ve Resulüne ise, onun hicreti Allah ve Resulünedir. Kimin hicreti elde etmek istediği dünya ve nikahlayacağı kadına ise, bu kimsenin hicreti de onlardan birinedir. (İmam Buhari )

 

39.Soru-Dille niyet etmek bidat midir ?

Dille niyet etmek, hususunda Rasulullah’dan-Ashabından-Tabiinden-Müçtehid İmamlardan bir delil bulunmamaktadır.

Rasulullah’ın dille niyet etmediği kalple niyet ettiği sabittir. İbadetler ancak, Allah Rasulunun koyduğu hudutlar dairesinde makbul olur. Rasulullah’ın yapmadığını aklımız veya çevremiz iyi görse de izlenmesi gereken tek ve  usul, aklımızı ve çevremizi kabul etmek değildir. Usul, Rasulullah’ın yaptığını yapmak ve yapmadığını yapmamaktır. Bir meselede Allah ve Rasulunun hükmü açıkça beyan edilmişse; o hükme teslim olmalı ve ameli olarak uygulamalıdır. Sonuç olarak, İyi ve kötü olanı belirleme hakkı, aklımızın ve toplumuzun hakkı  değildir. O halde Rasulullah’ın niyeti dille yaptığına dair bir delil yoktur. Bu konuda

1.Delil:İmam İbn Kayyim diyor ki: Niyetin yeri kalptir. Lisanla asla ilişkisi yoktur. Niyet hakkında Rasulullah (s.a.v.) ve sahabeden lisanen söylendiğine dair bir rivayet gelmemiştir. Dille niyet etmeye şeytan zorlamaktadır.” (İğaset’ul Lehfan )

 

40.Soru-İftitah tekbirinin farz olduğunu Sünnet’ten delille açıklar mısınız ?

İftitah tekbiri getirmek farzdır. Zira Rasulullah (s.a.v.) emretmektedir.

1.Delil: “Namazın anahtarı temizlik, başlangıcı tekbir, bitişi ise selamdır.” (Ahmed bin Hanbel, Ebu Davud, İbn Mace, Tirmizi, İmam Şafi-Tirmizi hasen hadistir demiştir-Hakim sahihtir. )

2.Delil:Ebu Humeyd diyor ki: “Rasulullah (s.a.v.) namaza kalktığı zaman tam doğrularak, başını kaldırdı. Sonra Allah’u Ekber dedi.”

3.Delil:Ali (r.a.) rivayeten Rasulullah (s.a.v.) namaza kalktığı zaman Allah’u Ekber derdi. (Bezzar, İmam Müslim şartına uygundur. )

 

41.Soru-Farz namazlarda ayakta durmanın farz olduğunu Sünnetten delille açıklar mısınız ?

Farz namazlarda gücü yeten kimsenin ayakta durması kitap, sünnet ve icma ile  farzdır.

1.Delil:Namazlara ve orta namaza devam edin, gönülden boyun eğerek Allah için namaza kalkın.” (Bakara, 238 )

2.Delil:Ömer bin Husayn’dan rivayeten, o demiştir ki. “Bende Basur hastalığı vardı. Rasulullah’a (s.a.v.) namazı nasıl kılayım diye sordum. Cevaben buyurdu ki, Ayakta kıl, eğer gücün yetmezse oturarak kıl, yine gücün yetmezse bir tarafa dayanarak kıl.” (İmam Buhari )

 

42.Soru Farz namazlarda ayakları ayırmanın hükmü nedir ?

Alimler ayakları farz namazlarda ayırmanın müstehab olduğunu ittifakla söylerler. Ayakları omuz hizasına kadar açmakta herhangi bir sakınca yoktur.

 

43.Soru-Nafile namazları oturarak kılabilir miyiz, Sünnetten delille açıklar mısınız ?

Nafile namazları, ayakta durmaya güç yetirebilsek bile oturarak kılmak, Rasulullah’ın hadisleri ışığında caizdir. Ayakta kılmak oturarak kılmaktan daha faziletlidir.

1.Delil: “Kişinin oturarak kılması, namazın yarısıdır.” (İmam Buhari-Müslim )

 

44.Soru-Farz namazlarını ayakta kılmaya bir kimse güç yetiremezse ne yapmalıdır sünnetten delille açıklar mısınız ?

Bir kimse Farz namazları ayakta kılmaya güç yetiremezse gücü yettiği gibi kılabilir. Çünkü Allah hiçbir kimseye gücü yeteceğinden başkasını emretmemiştir.

1.Delil: Allah hiçbir kimseye gücünün yeteceğinden başkasını yüklemez.” (Bakara, 286) 

2.Delil: “Kul hasta veya seferi olduğu zaman, sağlam ve mukim olduğu zamandaki yaptığının sevabı kendisine verilir.”(İmam Buhari)

 

 

45.Soru-Farz ve nafile namazların her rekatında Fatiha okumak farz mıdır, Sünnetten delille açıklar mısınız ?

Farz ve nafile namazların her rekatında fatiha okumak Rasulullah’dan bize sahih hadislerle nakledilmiştir. Bu konuda Rasulullah’ın sahih hadislerine sarılmak ve münakaşaları terk etmek farzdır. Zira Rasulullah sünnetine uymak ve davet etmek farzdır.

1.Delil: “Fatiha’yı okumayanın namazı yoktur.” (İmam Buhari-Müslim-Tirmizi-Ebu Davud-Nesai-İbn Mace)

2.Delil: “Kim bir namaz kılar da namazda Fatiha’yı okumazsa onun namazı noksandır. Yani tam değildir.” (İmam Buhari-Müslim-Ahmed bin Hanbel)

3.Delil: “Fatihanın okunmadığı namazı yeterli görmeyiz.” (İbn Huzeyme-İbn Hibban-Ebu Hatim)

4.Delil: “Fatiha okumayanın namazı yeterli değildir.” (Darekutni-sahih senedle gelmiştir. )

 

46.Soru-Namazda besmele çekmenin farz olduğunu sünnetten delille açıklar mısınız ?

Besmele Fatiha’dan ve her bir sureden bir ayettir.  Bu durumda Besmele’nin Fatiha’nın başında okunması vaciptir.

1.Delil: Sahabeden biri demiştir ki: “ Ebu Hureyre’nin arkasında namaz kıldım. Önce Bismillahirrahmanirrahim’i okudu, sonra Fatiha’yı okudu. demiştir.”

2.Delil: “Enes şöyle demiştir. Rasulullah’ın, Ebubekir, Ömer ve Osman’ın arkasında namaz kıldım, Besmele’yi açıktan okumazlardı.” (Nesai-İbn Hibban-Buhari ve Müslim şartlarına uygundur.)

 

47.Soru-Besmele’yi açıktan mı okumak  sünnet gizli okumak mı, Sünnetten delille açıklar mısınız ?

Besmele’yi zaman zaman gizli  ve açıktan okumak  Rasulullah sünnetidir.

1.Delil:İmam İbn Kayyim (r.h. ), “Rasulullah (s.a.v.) Besmele’yi bazen açık, bazen gizli okurdu. Rasulullah (s.a.v.) devamlı olarak açıktan okumamıştır. Rasulullah, Raşid Halifelerine, ve ashabının çoğunluğuna, besmeleyi gizli de okumuştur.”

 

48.Soru-Bir kimse Fatiha’yı ve Kuran’dan onun kadar ayeti okumaya güç yetiremiyorsa, aciz kalıyorsa ne yapmalıdır, sünnetten delil getiriniz ?

Bir kimse Fatiha’yı ve Kuran’dan Fatiha kadar ayeti okuyamıyorsa, aciz kalıyorsa, dili dönmüyorsa, tekbir, tehlil, tahmid getirmesi sünnettendir. Yani Subhanallah, Elhamdulillah, Allah’u Ekber demesi sünnettendir. Yaşlıların, güç yetiremeyenlerin bu kelimeleri namaz içinde tekrar etmesi sünnettendir.

1.Delil: “Rasulullah (s.a.v.) bir adama namaz kılmayı öğretirken şöyle buyurdu; Eğer Kuran’dan biliyorsan Allah’a hamd, tekbir, tehlil,, sonra rüku et.”  (Ebu Davud, Tirmizi, Nesai-Beyhaki-Tirmizi Hasen demiştir. )

 

49.Soru-Fatiha’dan sonra Rasulullah ne okurdu, Sünnetten delil getiriniz ?

Rasulullah (s.a.v. ) Fatiha’dan sonra istediği surelerden bir sureyi okurdu. Bazen bu sureyi uzatır bazen de kısa tutardı. Rasulullah genellikle namazda cemaatinin şartlarını bilir, onların hallerini gözetir, öksüren olup olmayanı dinler, çocuk ağlaması işittiğinde de kısa tutmayı severdi.[11]

1.Delil:Enes bin Malik, şöyle demiştir: Bir gün sabah namazında, Hz. Peygamber kısa okudu. Kendisine “Ya Rasulullah niçin kısa okudun “ diye sorulunca, şöyle buyurdu: “Bir çocuk ağlaması işittim. Annesinin bizimle birlikte namaz kıldığını tahmin ettim. Bunun üzerine, hemen annesinin ona yetişmesini istedim.” (Ahmed Bin Hanbel-Ebu Davud )

 

50.Soru-İmam’ın Sesli okuduğu zaman imamı dinlemek sünnetten midir açıklar mısınız ?

Fatiha’yı okumamızdan sonra imamın zammı sureleri sesli okurken dinlemek sünnettendir. Rasulullah (s.a.v. ) imamın okuduğunu dinlemeleri için, cemaatin susmasını imama uymayı tamamlayan işlerden saymışlardır.

1.Delil: “İmam kendisine uyulması için tayin edilmiş kimsedir. O tekbir alınca siz de tekbir alın. İmam okurken siz sukut ediniz.” (İmam Müslim-Ebu Davud- İbn Ebi Şeybe-Ebu Avane )

 

51.Soru-Rüku’nun farz olduğunu delillendiriniz ?

Namazda Rüku farzdır.

1.Delil: “Ey İman edenler rüku ve secde edin.” (Hac, 77)

2.Delil: Rüku ve secdede belini tam düzeltmeyenin namazı yeterli değildir.” (İmam Buhari-Müslim-Ebu Davud-Tirmizi )

 

52.Soru-Rüku nasıl gerçekleşir ve rükuda yapılması gereken nedir sünnetten delil getiriniz ?

Elleri dizlerin üzerine koymak ve Mutmain oluncaya kadar eğilmek, beli dümdüz yapmak, sünnettendir. Rükusunu ve secdesini tam yapmayanları Allah Rasulu hırsız olarak tanıttığı gibi onu uyarmıştır.

1.Delil:Rasulullah (s.a.v.)  şöyle buyurmuştur. Hırsızların en kötüsü namazından çalandır. Ashab, Ya Rasulullah “Bir kimse namazından nasıl çalar ?” diye sordular. Rasulullah (s.a.v.) “Rüku ve secdesini tam yapmaz veya rüku ve secdede belini tam düzeltmez.” (Ahmed-Tabarani- İbn Huzeyme- Hakim isnadı sahih demiştir. )

2.Delil: “Rüku ve secde belini tam düzeltmeyenin namazı yeterli değildir.” (İmam Buhari- Müslim-Ebu Davud-Tirmizi-Nesai-İbn Huzeyme-İbn Hibban-)

 

53.Soru-Rüku’dan kalkarken yapılması gereken nedir, sünnetten delil getiriniz ?

Rüku’dan doğrulunca sırt kemiklerimizi tam yerli yerince yerine koymak, ayakta dururken tam doğrulmak, dimdik durmak sünnettendir.

1.Delil: Ebu Humeyd, “Rasulullah (s.a.v.) rüku’dan başını kaldırınca, sırt kemikleri yerine gelinceye kadar tam doğrulurdu.” (İmam Buhari-Müslim)

2.Delil: Aişe (r.a.) rivayeten demiştir ki: “Rasulullah (s.a.v.) Rüku’dan başını kaldırdığı zaman, ayakta tam doğrulmadan secde etmezdi.” ((İmam Müslim )

 

54.Soru-Secdenin farzlığına dair delil getiriniz ?

Secde etmekte Rüku gibi farzdır.

1.Delil: “Ey İman edenler rüku ve secde edin.” (Hac, 77)

2.Delil: Rüku ve secdede belini tam düzeltmeyenin namazı yeterli değildir.” (İmam Buhari-Müslim-Ebu Davud-Tirmizi )

 

55.Soru-Secde yapılırken yapılması gerekeni, sünnet’ten delille açıklar mısınız ?

Azalar mutmain olarak secdeye gitmek, secdede 7 azayı koymak,  kalktığımız zamanda iki secde arasında Allahummegfarli diyecek kadar durmaktır.

 

1.Delil:Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir. “ Sonra tam yerleşmek suretiyle secde et, sonra tam oturuncaya kadar başını kaldır. Sonra tam yerleşinceye kadar secde et. ” (Ebu Davud, Tirmizi )

2.Delil: Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir. “ Kul secde ettiği zaman, onunla beraber yedi azası da secde eder. Yüzü, avuçları, dizleri(iki) ve ayakları(iki) ” (İmam Müslim, Ebu Davud, Tirmizi )

 

56.Soru-Rasulullah (s.a.v.) secde azalarını nasıl beyan etmiştir ?

1.Delil:Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir. “ Kul secde ettiği zaman, onunla beraber yedi azası da secde eder. Yüzü, avuçları, dizleri(iki) ve ayakları(iki) ” (İmam Müslim, Ebu Davud, Tirmizi )

2.Delil: Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir. “ Yedi aza üzerine secde etmekle emrolundum.(eliyle burnunun işaret ederek) alın,  eller, dizler ve ayakların uçları. ” (İmam Buhari-Müslim)

3.Delil: Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir.  “Onlar, alın, burun, eller, dizler, ve ayaklardır.”(Müslim)

 

57.Soru-Alın ve burun yere değmediği zaman secde edilmiş olur mu sünnet’ten delil getiriniz ? ?

Rasulullah (s.a.v.) yukarıdaki hadiste azaları beyan etmiş, alın ve burunu da saymıştır. Rasulullah (s.a.v.) rüku ve secdeleri tam yapmayı emretmiştir. Yapmayan kişiyi de bir veya iki hurma yediği halde aç kalan insana benzetmiştir. Dolayısıyla alın ve burun  yere değmezse secde edilmemiş olur. Bu durumda da namaz kabul edilmez.

1.Delil:Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir. “ Kul secde ettiği zaman, onunla beraber yedi azası da secde eder. Yüzü, avuçları, dizleri(iki) ve ayakları(iki) ” (İmam Müslim, Ebu Davud, Tirmizi )

2.Delil: Rasulullah (s.a.v.) şöyle demiştir. “ Yedi aza üzerine secde etmekle emrolundum.(eliyle burnunun işaret ederek) alın,  eller, dizler ve ayakların uçları. ” (İmam Buhari-Müslim)

3.Delil: “ Alnını değdirdiği gibi burnunu da yere değdirmeyen kimsenin namazı kabul değildir.” (Darekutni, Tabarani, Ebu Nuaym)

 

58.Soru-Secdede “Semiallahu Limen Hamideh ve Allah’u Ekber” demezse namaz batıl olur mu sünnet’ten delil getiriniz ?

Secdede, Semiallahu Limen Hamideh ve Allah’u Ekber demezse namaz batıl olur. Rasulullah bunları söylemeyi emretmiştir. Rasulullah’ın emirlerini yerine getirmemek fitneyi ve sapmayı getirir.

1.Delil: “Hiçbir kimsenin namazı Semiallahu Limen Hamideh diyerek doğrulmadıkça, sonra da Allah’u Ekber deyip bütün eklemeleri mutmain olacak derecede secde etmedikçe tamam olmaz.” (Ebu Davud, Hakim, Zehebi sahih demiştir.)

 

59.Soru-Secdeye giderken, önce eller mi dizler mi konur, Sünnet’ten delille açıklayınız ?

Rasulullah (s.a.v.) dizlerini koymadan önce, ellerini yere kordu. Ellerin önce konulmasını emrederdi. Sünnet ilkin ellerin konulmasıdır. Dizlerin konulmasına dair deliller bulunmaktadır. Fakat sahih sünnet öncelikle dizlerin konulmasını bildirmektedir.

1.Delil: “Sizden biri secde ettiği zaman deve gibi çökmesin, dizlerinden önce ellerini yere koysun.”(Ebu Davud, Nesai)

2.Delil: “Rasulullah (s.a.v.) dizlerini koymadan önce, ellerini yere kordu.” (İbn Huzeyme, Darekutni, Hakim, Zehebi sahih demiştir.)

 

60.Soru-Rasulullah secdede neye dayanırdı, Sünnet’ten delille açıklayınız  ?

Elleri üzerine dayanarak secdeye giderdi. Yani Rasulullah secdeye gitmeden önce ellerini yere kor iki elinden dayanak alır ve secdeye giderdi.

1.Delil: “Hz.Peygamber, secdede elleri üzerine dayanır ve onları yere yapıştırırdı.” (Ebu Davud, Hakim, Zehebi sahih demiştir.)

 

61.Soru-Rasulullah’ın (s.a.v.) secdede iken ellerinin konumu nasıldı Sünnet’ten delille açıklayınız?

Onları yerlere yapıştırırdı, Parmaklarını birleştirirdi, kıbleye doğru yöneltirdi, iki eli arasını omuzları veya kulakları hizası kadar açar, burun ve alnını yere koyardı.  Bu sözlerimizin delilleri ise şu hadislerdir.

1.Delil: “Hz.Peygamber, secdede elleri üzerine dayanır ve onları yere yapıştırırdı.” (Ebu Davud, Hakim, Zehebi sahih demiştir.)

2.Delil: “ Ellerini birleştirirdi.” (İbn Huzeyme, Beyhaki, Hakim Zehebi sahih demiştir. )

3.Delil: “ Ellerini kıbleye doğru yöneltirdi. ” (Beyhaki, İbn Ebi Şeybe, sağlam senedle )

4.Delil: “Hz. Peygamber, ellerini secdede iken omuzlarının hizasında, bazen de kulakları hizasında tutardı.”(Ebu Davud, Nesai, Sağlam bir senedle )

 

62.Soru-Rasulullah’ın secdede iken, dizlerinin ve ayak uçlarının konumu nasıldı, Sünnet’ten delille açıklayınız ?

Rasulullah (s.a.v.) secde iken dizlerini ve ayaklarının uçlarını yere değdirir, Parmak uçlarını kıbleye doğru çevirir, Topuklarını birleştirir,  ayaklarını diker ve bu şekilde yapılmasını emrederdi.

1.delil: “Dizlerini ve ayak uçlarını yere değdirirdi.” (Beyhaki, İbn Ebi Şeybe)

2.Delil: “Parmak uçlarını kıbleye yöneltirdi.” (İmam Buhari )

3.Delil: “ Topuklarını ise birleştirir” (Tahavi, İbn Huzeyme, Hakim, Zehebi sahih demiştir. )

4.Delil: “Ayaklarını dikerdi” (Beyhaki sağlam bir senedle )

 

63.Soru-Bazıları namazda secdeye giderken elleri ile elbiselerini topluyorlar, pantolonlarını çekiyorlar öyle secdeye gidiyorlar, doğru mu sünnet’ten delil getiriniz ?

Müslümanın namazda elbiselerini toplaması ve pantolonlarını çekmesi caiz değildir.

1.Delil:Sahabe diyor “Ellerimiz ile elbise ve saçarlımızı tutmamakla da emrolunduk.” (Buhari-Müslim )

 

64.Soru-Rasulullah’ın teşehhüde okuduğu sahih sünnetten gelen dua hangisidir ?

Muhaddis Alimlerimizin ittifakı ile Rasulullah’ın teşehhüde okuduğu sahih hadisle gelen dua şudur:

1.Delil: “Dil ile bedenle ve mal ile yapılan ibadetlerin hepsi Allah içindir. Ey nebi, sana selam olsun. Allah’ın rahmeti ve bereketi de senin üzerine olsun. Selam bizim ve Allah’ın salih kullarının üzerine olsun.” (Buhari-Müslim-Tirmizi )

İmam Nevevi: “ Teşehhüd hakkında en sahih hadis bu hadistir “ demiştir.

 

65.Soru-Teşehhüdde, sahih sünnetle sabit olan yukarıdaki dua’dan sonra istediğimiz duayı yapabilir miyiz, delille ispat ediniz ?

Rasulullah(s.a.v.)Teşehhüd duasından sonra istediğimiz duayı yapabileceğimizi bildirmiştir. Müslüman olarak yapacağımız duada Rasulullah’ın etmiş olduğu dualardan bir dua olmalıdır. Zira Rasulullah (s.a.v.) bize gerekli olan her ibadeti ve duayı en mükemmel güzellikte öğretmiştir.Sünnet ve meşru dua ancak Rasulullah’ın öğrettiği gibi yapılan duadır.Namazda kendi aklımızla bir dua etmek yerine Rasulululah’tan gelen binlerce duaların birkaç tanesini tercih etmeliyiz.Ahmed bin Hanbel ve İmam İbn Teymiyye meşru ve sünnet duanın hadislerde geldiği gibi olanın olduğunu söylemişlerdir.

1.Delil: Rasulullah Teşehhüd duasını okuduktan sonra, “Sonra duadan beğendiğini seçsin ve onunla dua etsin.” (Buhari-Müslim-Tirmizi )

2.Delil: Rasulullah (s.a.v.) “Sizden biri, namaz kıldığı zaman, rabbına hamd ve sena ederek işe başlasın. Sonra da Peygambere salavat getirsin. Daha sonra da dilediği şekilde duada bulunsun.” (Ahmed-Ebu Davud-Huzeyme)

3.Delil:Esrem diyor ki: “Ahmed’e (bin Hanbel) Teşehhüdden sonra nasıl dua edeyim” diye sordum. “Haberde geldiği şekliyle haber verdi” diye cevap verdi. Ben de ona dedim ki; Rasulullah (s.a.v.) “Sonra kişi dilediği duayı yapmakta serbesttir.” buyurmuyor mu ? Ahmed şöyle cevap verdi: Kişi hadislerde gelen dua şekillerini yapmakta serbesttir. Birkaç kere söyledim, o da aynı cevabı verdi.”Bu görüşe İbn Teymiyye de katılmıştır. (Mecmu Fetava; Albani Pey. Namaz kılma şekli, aksa yayın.134)

 

66.Soru-Rasulullah’ın Teşehhüd duasından sonra okuduğu dualardan örnekler  verir misiniz ?

Rasulullah’ın okumuş olduğu Teşehhüd sonrası dualar şunlardır:

1.Delil : ”Allahumme inni euzu bike min azabil-kabri ve euzu bike min fitnetil-Mesihid-Deccal ve euzu bike min fitnetil-mahya velmemat. Allahumme inni euzu bike minel-mesemi vel mağremi “(Buhari-Müslim)

2.Delil : “Allahumme inni euzu bike min şerri ma amiltu ve min şerri ma lem amel badu.” (Nesai, sahihtir. )[12]

 

67.Soru-Teşehhüdde Allah’ın en güzel isimleri ile dua etmek sünnet midir ?

Rasulullah (s.a.v.) Allah’ın güzel isimleri ile dua etmiş ve o güzel isimlerle dua eden ashabını sevmiş, onlara böyle dua etmelerini öğretmiştir. Bu yüzden Teşehhüdde, Allah’ın en güzel isimleri ile dua etmek sünnettir.

1.Delil : Bir sahabi dua etmişti. Rasulullah O’nun hakkında (ashabına dönerek) “Nasıl dua etti biliyor musunuz ? “ dedi. Onlar “Allah ve Rasulu en iyi bilir” dediler. Peygamber buyurdu ki: “Nefsimi kudret elinde tutan Allah’a yemin ederim ki, o zat Allah’a ism-i Azamı ile dua etti. İsm-i Azam, (en güzel –büyük isimler) öyle bir isimdir ki, onunla Allah’a dua edilince Alalh onu kabul eder. Onunla bir şey istenince verir. “(Ebu Davud, Nesai, Ahmed bin Hanbel )

 

68.Soru-Rasulullah’ın Teşehhüd oturuşu nasıldı ? delille ispat ediniz ?

Rasulullah ( s.a.v.) teşehhüdde oturduğu zaman sol elini sol dizine, sağ elini de sağ dizine, şehadet parmağıyla da işaret eder, sağ ayağını diker ve sol ayağını büktükten sonra ayağının uyluk üzerine otururdu. Ayrıca, sol ayağı üzerine oturur ve sağ ayağını kıble yönüne doğru diker otururdu.

1.Delil : İbn Ömer : “Rasulullah (s.a.v.) et-Tahiyyatu’de oturduğu zaman sol elini sol dizine, sağ elini sağ dizine koyardı. Baş parmağını orta parmağın üzerine koyar, şehadet parmağıyla da işaret ederdi.” (Müslim )

Delil Cümlemiz : Hadisin tümü delil cümlemizdir.

Açıklama : Hadis Rasulullah’ın teşehhüdde nasıl bir şekilde oturduğunu beyan etmektedir.

 

2.Delil : Rasulullah (s.a.v.) ikinci rekatta oturduğu zaman  sol ayak üzerine oturur, sağ ayağını dikerdi. Son rekatta oturduğu zaman ise sol ayağını öne geçirir, diğerini diker, oturağı üzerine otururdu.” (Buhari )

Delil Cümlemiz : Hadisin tümü delil cümlemizdir.

Açıklama : Hadis, Rasulullah’ın oturuş şeklini açıkça beyan eder.

 

69.Soru Rasulullah’ın Teşehhüd oturuşu sırasında ellerinin ve parmaklarının durumu nasıldı sünnetten delille bildiriniz ?

Rasulullah (s.a.v.) teşehhüde otururken orta ve baş parmağını halka yapar, şehadet parmağıyla da işaret ederdi. Sonra parmaklarını kaldırır, onları hareket ettirerek dua ederdi.

1.Delil : Vail bin Hucur rivayet eder ki :“ (Rasulullah) Orta ve baş parmağını halka yapar, şehadet parmağıyla da işaret ederdi. Sonra parmaklarını kaldırır, onları hareket ettirerek dua ederdi.” (Ahmed bin Hanbel)[13]

Delil Cümlemiz :Hadisin tümü delil cümlemizdir.

Açıklama : Hadis, Rasulullah’ın orta ve baş parmaklarını halka yaptığını, şehadet parmağını işaret ettirdiğini, parmaklarını hareket ettirerek dua ettiğini açık beyan eder. Parmaklarını hareket ettirirdi sözünden maksad; kıble yönüne dik tutarak işaret etmektir.

 

70.Soru-Teşehhüdde gözler nereye doğru bakmalıdır sünnetten delille bildiriniz ?

Namaz kılan müslümanın gözü teşehhüdde işaret ettiği parmağına bakmalı, gözünü buradan başka bir yöne doğru çevirmemelidir.

1.Delil : Zübeyr (r..a.) rivayet ederek demiştir ki; “ Rasulullah (s.a.v) teşehhüdde oturduğu zaman, sağ elini sağ oyluğuna, sol elini sol uyluğuna koyar şehadet parmağıyla da işaret eder, gözü işaretini tecavüz etmezdi.”(Müslim, Ahmed)

Delil Cümlemiz : “…………………………………da işaret eder, gözü işaretini tecavüz etmezdi.”

Açıklama : Hadis, çok açık bir dille Rasulullah’ın teşehhüdde otururken gözlerini işaret ettiği parmağına doğru yönelttiğini ispat eder.

 

71.Soru-Rasulullah’ın parmağını kıble yönüne doğru işaret etmesindeki maksad nedir ?

Bu konuda Rasulullah’ın açık bir sözü yoktur. Sahabe ve Tabiinin önde gelen Alimlerinin görüşleri bulunmaktadır. İşaret etmekten maksadın, ihlas, yalvarmak ve şeytanı kovmak olduğu söylenmiştir.

1.Delil : İbn Abbas’a parmağıyla işaret ederek dua eden bir kişi hakkında sorulduğunda “ Böyle yapması ihlastır.”dedi.

Delil Cümlemiz : ”…………..Böyle yapması ihlastır.”dedi

Açıklama : İbn Abbas müfessirlerin imamıdır. Bu sözde en doğru olarak kabul edilmelidir.

 

2.Delil : Enes Bin Malik : “ Böyle yapmak yalvarmaktır.” dedi.

Delil Cümlemiz : “……..yalvarmaktır.” dedi.

Açıklama : Şerefli önder Celil sahabi Enes Bin Malik bu sözüyle işaret etmekten maksadın yalvarmak olduğunu söylemektedir.

 

72.Soru-Teşehhüdde işaret parmağını “ La İlahe ” derken kaldırmak ve “ İllallah ” derken de indirmek sünnetle sabit midir ?

Bu konuda Rasulullah’ın sahih, hasen, zayıf olsun bir hadisi bulunmamaktadır. Bunu yapmak sünnet değildir. Camilerde ve mescidlerde büyük bir kalabalığın bunu yapmasına gelince, müslüman Kuran ve sünnetle sabit olan delillerle İslamı yaşar. Kalabalıkların  İslam dininde hüccet olduğunu söyleyen kuran ve sünnet nassları bulunmamaktadır.  Hüccet; Kuran ve sünnettir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                                                                           

 

 



--------------------------------------------------------------------------------

[1] İmam Buhari-Müslim

[2] Ebu Davud, Elbani sahih demiştir.

[3] Fıkhu’s Sunne-68(Mektebetu’l Maarif/ Riyad)

[4] Şeyhayn:İmam Buhari-İmam Müslim

[5] Hadiste, şirkin dışında tüm günahların af olunacağı delili açıktır.

[6] Hadiste, Rasulullah’ın şefaatine nail  olmayacaklar ancak şirk koşanlar iseler, namazı bilerek inkar etmeyenler şefaate ulaşacaktır demektir.

[7] Rasulullah (s.a.v.) güneşin batmasına yakın hiçbir özür olmadan kılınan namazı kabul etmemektedir.

[8] Rasulullah, Allah’a kulluktan alıkonduğu için onlara beddua etmiştir.Bu hadis, Allah ve Rasulunun yolundan alıkoyanlara  beddua etmenin caiz olduğuna delil

  teşkil eder.

[9] Sahabiler (r.a..) Allah Rasulunun namaz kılma şekline çok itina gösterirler, namaz kılmasını görmek için onu izlerler ve sırf yanına gelerek beraber olup onun gibi kılmak için çalışırlardı. Rasulullah’ın namaz kılma şeklini görmek için İbn Abbas’ın Rasulullah evine gelerek uyuması, bizzat gözleri ile müşahede ederek namaz kıldıklarına ve Onun gibi namaz kılma hırslarına ve itinalarına delildir.

[10] Güneş doğarken ve batarken namaz kılmak sahih hadislerle caiz değildir. Zira kerahet vakitlerdir. Yukarıdaki hadisler, Güneş doğmadan önce ve batmadan önce bir rekata yetişebileceğine inana kimse için söylenmiştir.

[11] Şeyh el-Elbani, Hadislerle Hz. Peygamber’in namaz kılma şekli.sf, 73

[12] Geniş bilgi için bkz: Albani: “Peygamber’in namaz kılma şekli , Aksa yayınları, 134-135)

[13] İşaretten maksad, hareket ettirmek değildir. Fakat Rasulullah’ın şehadet parmağını hareket ettirdiği ise sahihtir.