Mü'min, Müslüman ve Muhacir

[azadî]

Resulullah (s.a.v) şöyle buyurmuştur: "Size mü­mini haber vereyim mi? Mümin, müminlerin nefisleri ve malları hususunda  kendisinden emanda oldukları kimsedir. Size müslümanın kim olduğunu ha­ber vere­yim mi? Müslüman, Müslümanların elinden ve dilinden emanda oldukları kimsedir. Muhacir ise kötü­lükleri ke­nara itip Allah’ın haramlarını terk eden kimse­dir. Mü­minin mümine zulüm etmesi, onu yardımsız bı­rakması, gıybetini etmesi veya onu kendinden uzaklaş­tır­ması/kovması haramdır."

[vuslat]

Müslüman, Müslümanların elinden ve dilinden emanda oldukları kimsedir.

Allah resulu A.s müslümanı, müslümana emanet ediyor. Emindir demek tam emniyettedir demektir. Dolayısı ile müslüman kardeşinin nefsini, kendi nefsine tercih etme sözkonusudur. Yani kendi için istediğini kardeşi için istemek, müslümanı kendi vucüdunun bir azası bilip, o parçayı söküp atmamın imkansızlığı gibi kendisi bilmektir.

[Âl-i İmran]

Abdullah b. Amr (r.a) Hz Peygamberden  şu hadisi nakleder:

''Müslüman dilinden ve elinden ve diğer müslümanların zarar görmediği; Muhacir ise Allah'ın yasakladığı şeylerden uzak duran kimsedir.''

 İsnad bilgileri: Metinde esas alınan hadis Abdullah b. Amr 'dan nakledilir. Onun Yanı sıra bu hadis Cabir b. Abdulah ve Ebu Musa el- Eşari'den de rivayet edilmektedir.. Her üç sahabiden gelen rivayet de  sahih senetlerle açıklanmış olup temel kaynaklarda yer almaktadır.

ŞERH:

Müslümanın temel  özellikleri. Bu hadis, Hz Peygamber'in  az sözle çok manalar içeren  yani CEVAMİÜL KELİM hadislerinden biridir.  Rasülüllah s.a.v  şahsiyet olarak bir müslümanın nasıl olması grektiği hususunda bir çok hadis bulunmasına rağmen bu hadiste bir kişinin diğerine en çok zarar verme imkanı olan DİLİ ve ELİNE vurgu yapılarak onlara dikkat edilmesi istenmiştir. . Başka bir deyişle bu hadiste bir müslümanın yapması gerekenler,  kötü fiilin kaynağına işaret ederek anlatımı yapılmıştır. . Ayrıca mü'minlerin kardeşlerine karşı  yapmaları gereken vazifeleri güç miktarında yapmaları beklenirken, kaçınması gerkenlerden mutlak anlamda uzak durması gerektiği istendiği görülmektedir.

Sahip olunmayan  dil ve el,  şahsın ve toıplumun huzurunun kaçmasına vesile olabileceği gibi. Kişinin Allah katındaki değerininde  alçalmasına yol açacaktır.. Şöyle ki; yalan ,gıybet, laf taşına, hakaret, küfür,kalp kırma gibi hoşa gitmeyen hemen bütün eylemler sahip olunmayan dilin  işlediği kötü amellerdir. Bu kötü huyların her biri  Kuran ve hadisler de şiddetle yasaklanan eylemlerdir. . Örneğin Savaş, karı-koca arasını buma bulma gibi bir kaç istisna biryana  yalanın her çeşidi yasaklanmış, gıybet etmek ise ölü eti yemeye benzetilmiştir.. Öte yandan bir müslümanın yalan söylememesi ise  temel görevi sayılmaktadır.. Ha Peygamber şöyle buyurur: '' Müslüman müslümanın kardeşidir, ona hiyanet etmez, yalan söylemez ve yardımı terk tmez.''
Bir müslümanın elinden diğer bir müslümanın zarar görmemesi ise kavga gibi fiili saldırılar başta olmak üzere müslümanların yaptıklarının tamamını kapsamaktadır.  Başka bir deyişle, bir müslüman kendi çıkar veya arzusu doğrultusunda başkasına zarar verecek bir harekette bulunamaz.  ''EL '' burada diğer organlarıda temsil etmektedir. Hatta elin hiç bir katkısı bulunmasa bile yine o fiili anlatırken ele izafe edilir. Çünkü el insanın gücünü temsil etmektedir..

   Hiçret; biryerden başka bir yere göç etme  anlamını içersede, o,  islam tarihinde terim olarak müşriklerin , baskıları neticesinde Mekke'de yaşanmayacağını anlayan mü'minlerin, Medine'ye sığınmalarıdır. Bu eylemi yapan  mü'minlerede Muhacir denmektedir.  Fakat Rasülüllah  bu hadiste kelimeyi yaygın olarak bilinen manasından çıkararak o na manevi bir anlam yüklemektedir. ''MUHACİR Allah'IN YASAKLARINDAN KAÇINAN KİMSEDİR.''

  Hz Peygamberin kavramlar üzernde yaptığı bu tür değişiklikler, temel kaynaklarda sürekli karşılaşılan bir hısıstur. Örneğin bir gün Rasülüllah s.a.v. ''GÜÇLÜ KİMSE PEHLİVAN DEMEK DEĞİLDİR.'' buyurdu. Etrafındakiler ''Peki güçlü kimse kimdir''diye sordular. Allah Rasülü '' ASIL GÜÇLÜ KİŞİ ÖFKE nında kendisine hakim olabilendir.'' Karşılığını verdi.  Yine bir gün Allah Rasülü ashabına ''iflas etmiş kimdir '' dedi  Onlar '' bize göre iflas etmiş kişi parası pulu olmayan kişidir '' diye cevapladılar.  Rasülüllah '' Asıl iflas eden kişi şudur: Ümmetimden bir kişi kıyamet günü manazı, orucu zekatı ile gelir. Fakat şuna küfretmiş, buna iftira etmiş, onun malını yemiş, diğerinin kanını akıtmış, bir diğerine ise kızmış, vurmuş... Bu şahıslardan birine iyiliklerinden verilir. Diğerinede iyiliklerinden verilir.  Fakat o adam borcu bitmeden önce verebileceği iyiliği tükenirse  alacaklıların hataları getirilip ona atılır ve netice de adam cehenneme gider.''

  Görüldüğü gibi her üç örnektede Allah Easülü genelde somut olarak kullanılan kavramların manevi boyutlarını göstermiş ve söz konusu isimlendirmeye ikincisinin daha layık olduğuna işaret etmiştir.

  İncelediğimiz hadiste de asıl asıl hicretin Allah'ın haram kıldıklarından uzaklaşmak suretiyle kötülüklerden iyiliklere hicret etmek olduğunu belirtilmektedir.

Sonuç olarak metinde geçen hadis bir müslümanın toplum içinde İslam'ı güzel bir şekilde yaşayıp yaşatabilmesi için  diğerlerinin kendisinden  zarar görmemesi gerektiğini temel şart olarak  zikretmektedir. Başka bir deyişle, bir müslüman kendisiyle ,ailesiyle,toplumla barışık olan ve onlara zarar vermeyip,aksine faydası dokunan kimsedir.Nitekim başka bir hadiste '' Müslüman ülfet edilen kimsedir. Ülfet etmeyen ve kendisiyle ülfet edilmeyende hayır yoktur'' buyrulmaktadır.Ülfet etmek ve edilmek, bir arada yaşanabilmek anlamındadır. Yani müslüman geçimli insan demektir. Bunun ilk şartı ise herşeyden önce başkalarına zarar vermemektir.