Nisa:60

[hamza01]

Allah (c.c) Şöyle buyuruyor:
"Sana ve senden öncekilere indirilenlere inandık-larını iddia edenleri görmüyor musun? Reddetmeleri emrolunmuşken tağuta muhakeme olmak istiyorlar. Şeytan onları derin bir sapıklığa düşürmek istiyor."
(Nisa:60)

1- Sana ve senden öncekilerden kasıt Rasullerdir.

2- İndirilenden kasıt kitaplardır.

3- İman iddiasında bulunmuşlar fakat Allahın istediği ve
    razı olduğu şekil de iman etmemişlerdir.

4- Görmüyormusun dan kasıt iddia sahiplerini tasvir
    etmiştir. İnanların dikkatini çekmiştir.

5- Red etmekle emrolunmuşken hala tağuta muhakeme
    olmak istiyorlardan kasıt, daha önceden Red erminin
    varlığına işaret etmiş. Bu emri insanların ihlal ettiğine
    dikkat çekmiştir.

6- Tağuta muhakeme olmak istiyorlar dan kasıt önceki
    red emrini görmezden gelerek tağuttan  hüküm
    istiyorlar demektir.

7- Red emrini Allah verdiği için Red emri haktır.Tağuta
    muhakeme olmakta Hakkı yalanlamaktır. Dolayısıyla
    tağuta muhakeme olan hakkı yalanlamış batılı tasdik
    etmiş olur.

8- Bunların kafir oluşlarındaki neden tağuta muhakeme
    oldukları halde şeytanın onlara Müslüman mü’min
    kalacaklarına dair  vesvese vermesidir.

9- La ilaheyi açıklayan ayetlerdendir.

10- Şeytanın kendilerini  saptırmaya dair istekli
      olduğunu dikkate almamışlardır.

11- Tağuta muhakeme olmak isteyenlerin iman
      iddiasıyla birlikte tağuta muhakeme olmaya istekli
     oluşları.

12- Bu ayet Medine’de Nazil olmuştur. Fakat Allah (c.c)
      emrolunmuşlardı buyurarak geriye atıf yapmıştır.

13- Bu ayeti tahsis eden başka bir Nas yoktur.

14- Tağutun kim olduğunu tanıtmaktadır.

15- Tağutun hükmü dahilinde tağutan herhangi bir
      hüküm istemek tağuttan hüküm istemek demektir.

16- Tağutu Red Allah’a  iman tağutu muhakemede
      Allah’ı inkardır.                                        (Kadi:Razi)

17- Hz. Ömer’in  el-Faruk ünvanını aldığı ayet’tir.

18- Hak ile batılın arasını ayırtan ayettir.        (Kurtubi) 

19- Tağutu reddetmeden ima iddiasında bulunmanın geçersiz
      olduğu anlaşılmaktadır.

20- İslam’i bir devlet olmadığı ülkelerde tağuta muhakeme
      olunacağını söyleyen belamlar’a , reddetmekle
      emrolunmuşlardı ibaresi İslam devleti omadığı
      ülkelerde de geçerli olduğuna işaret etmektedir. Medinede
      nazil olmasına rağmen, Mekke yede işaret etmiştir.

[hamza01]

Allah (c.c.) şöyle buyuruyor:
“Ey Muhammed! Sana indirilen kur’an-a ve senden önce indirilenlere inandıklarını iddia edenleri görmüyor musun? Tağuta muhakeme olmak istiyorlar. Oysa tağutu (daha önce) reddetmekle emrolunmuşlardı. Şeytan onları derin bir sapıklığa saptırmak ister.” (Nisa: 60)


Bu ayetin sebebi nüzulu hakkında değişik rivayetler vardır. Bu rivayetlerden sadece meşhur olanları zikredeceğiz.

1- İbn-i Abbas (r.a.) dedi ki:

“Ebu Berzat’el Eslemi (1)  kâhin idi. Yahudiler arasındaki ihtilafı çözüyordu. Eslem kabilesinden ihtilaf eden bazı kişiler ona başvurdular. Bunun üzerine Allah Nisa: 60.61.62 ayetlerini indirdi.” (İbni Ebi Hatim, Taberi) (İbni Hacer El Askalani bu rivayet için; “senedi sahihtir” dedi.)

 
2- Cellas b. Samit, Mit’ib b. Kuşeyr, Rafi b. Zeyd ve Bişr müslüman olduklarını iddia ediyorlardı. Kavimlerinden bazı kişilerle ihtilafa düştüler. Kendi kavimlerinden olan kişiler ihtilafı çözmek için Rasulullah (s.a.s.)’i çağırdılar. Fakat bunlar, kabul etmeyip cahili kanunlarla hükmeden kâhinleri çağırdılar. Bunun üzerine Allah bu ayeti indirdi.” (İbni Ebi Hatim, mürsel hadis)

 
3- Şabi dedi ki:

“Bir yahudi ile bir münafık ihtilafa düştüler. Rüşvet almayacağını bildiği için, yahudi münafığa:

“Muhammed’e muhakeme olalım” dedi. Fakat münafık bunu kabul etmedi. Sonunda Cuheyn’den bir kâhine muhakeme olmaya karar verdiler. Bunu üzerine bu ayet inmiştir.” (İbni Cerir rivayet etti, mürsel hadis)

 
4- Kelbi, İbn-i Abbas (r.a)’dan şöyle rivayet etmiştir:

“Bu ayet, bir yahudiyle ihtilaf eden bir münafık hakkında inmiştir. Yahudi ona; “ihtilafı çözmek için Muhammed’e gidelim” Münafık ise “Kab b. El-Eşrefe gidelim” dedi. (Kab b. El-Eşref Allah’ın Nisa 60’ta tağut olarak isimlendirdiği kişidir). Fakat Yahudi ısrarla Muhammed’e muhakeme olmak istedi. Münafık yahudinin ısrarı üzerine Rasulullah’a muhakeme olmayı kabul etti ve ona muhakeme olmaya gittiler. Rasulullah yahudinin lehine hüküm verdi. Münafık, Rasulullah’ın huzurundan çıkınca Rasulullah’ın hükmünü kabul etmedi ve:

“Ömer b. Hattab’a gidelim” dedi. Ömer b. Hattab’a gittiler. Ömer’in huzuruna gelince yahudi, Ömer’e şöyle dedi: “Bu adamla ihtilaf ettik, ihtilafı çözmek için Muhammed’e gittik. Muhammed benim lehime hüküm verdi. Bu ise Muhammed’in hükmünü kabul etmedi ve Ömer’e gidelim, dedi. Israrla bunu benden istedi. Bunun üzerine sana geldik. Ömer, yahudinin sözlerini duyunca münafığa dönerek:

“Böyle mi oldu?” diye sordu. Münafık: “Evet” dedi. Ömer:

“Biraz bekleyin. Eve gidip geleceğim” dedi. Eve gitti. Kılıcını alıp, beline taktı. Sonra onların yanına gelip münafığa ölünceye kadar kılıcıyla vurdu ve şöyle dedi:

“Allah’ın ve Rasulünün hükmünü kabul etmeyenlere karşı benim hükmüm budur.” Yahudi bunu görünce kaçtı. Bunun üzerine bu ayet indi. Cibril (a.s) dedi ki:

“Ömer hak ile batılı ayırdı. Onun için “Faruk” ismini aldı.” (Bu rivayet çok zayıftır. Çünkü kelbi rivayet etmiştir.)


Bu rivayetin sebebi nüzulü ne olursa olsun hükmü kıyamete kadar amm’dır (geneldir).

 
(1) (Ebu Berzatel Eslemi; Mekke’nin fethinden önce müslüman olmuştur. Onun ismi Nadlate b. Ubeyd’dir. Yedi savaşa katılmıştır. Sonra Basraya yerleşmiştir. Horasanda gazi olmuştur ve hicri 65 yılında orada ölmüştür.)