Pesnê Xwedê (Allah'a Övgü)

[têkoşîn]

Pesnê Xwedê

Sernameê name namê Ellah
Bê name wî natemame vellah

Kitabın baş yazısı Allah'ın adı
VAllahi eksik demektir kitap, olmazsa onun adı

Ey metleê hindê îşqebazî
Mehbubê heqîqî-yu mecazî

Ey aşk güzelliğinin doğuş ufku olan Allah!
Ey "aşkı hakiki" ile "aşkı mecazi"nin sevgilisi Allah!

Namê teyelewhê nameya işq
Îsmê teyê neqşê xameya işq
Senin adın üzerine yazılır aşk yazısı,
Aşk kaleminin nakşı da yine senin adındır.

Bê neqşê te neqşê xame, xame
Bê name te name, natemame
Senin nakşın olmadan kalemin nakşı çiğdir
Senin adın olmazsa yazı da eksik kalır,

Namê teye şahê beytê meqsud
Fîhristê mikatebatê mehmûd
Amaç edinilen Kâbe' nin şahı senin adındır.
Bütün kutsal yazılar da senin adında toplu halde durur,

şêx Ehmedê Xanî
Devamı var

[têkoşîn]

Mazmunê miraselatê "lareyb"
Meşhudê mikaşefatê bîlxeyb
Senin adındır tüm vahiylerin özü
Görünmeyip de keşfedilen varlıklar senin adında görünür.

Mehbubê qulubê men lehul- qelb!
Qelban tu di kî bi bal xweve celb
Ey gönül sahiplerinin gönüllerinin sevgilisi,
Sensin gönülleri kendine doğru çeken!

Maşuq-i tu'yî, bi fexr u nazî!
Aşiq tu'yî lêk-î bê nîyazî!
övünen ve nazlanan sevgili sensin!
Aşık da sensin, fakat dileksizsin

Mitleq tu mifîd u mistefadî
Bê şibhe mirîd û hem miradî!
Fayda veren de kendisinden yararlanılan da sensin!
şüphesiz hem isteyen hem de istenensin!

Nurî tu di hisnê ruyê dildar
Narî tu di qelbê aşiqê zar!
Sensin sevgilinin yüzündeki aydınlık!
Zavallı aşıkın gönlündeki ateş yine sensin!
Devamı var

[têkoşîn]

şem'î ne ji qismê nûr û narî
şemsî, ji eyan tu perdedarî!
Mumsun ama ateş ve ışık çeşidinden değilsin,
Güneşsin ama perdelenmişsin gözlerden!

Gencî tu di nêv tilismê alem
Kenzî tu eyan ji îsmê adem
Evren tılsımının içinde definesin sen!
İnsan adından keşfedilen hazinesin sen!

Ev alem û ademî- yû meşhûd
Ev mimkun û masîwayê mevcûd
Bu evren, bu insan ve görünen bu varlıklar,
Bu yaratılan, senden gayrı bütün yaratıklar,

Hemyan bi teye midare û debr
Feyyazê rîyazê xelqê wel- emr!
Hepsinin yönetimi ve geçimi seninledir,
Ey yaratışın ve emrin bahçesinde feyiz yağdıran Allah!

Emrê te bi lefzê "kun" du alem
Mewcûd-i kirin, xerez çi adem
Senin emrin "ol" sözcüğüyle iki alemi birden
Varlığa getirdi; gerçi amaç insandı.

Adem bi xwe yek ji herduyane
Yek herfe ji emrê "kun" fekane
Bu iki alemden biridir insanın kendisi,
"Ol" ve "Oldu" emrinin bir harfidir

Ew herfê heqîqeta miheqqeq
Hem emre bi qudretate hem xelq
İşte gerçekten gerçek olan, o harftir;
Hem o emir, hem de yaratış senin kudretine bağlıdır.
 
Eşbah-ı miressemin ji nasût
Erwah-ı miwessemin bi lahut
Cisimler maddeden resmedilmişler,
Ruhlar ise kutsallıkla nişanlanmışlar.

Ev ruhu û cesed bi cebr û îkrah
Tezwîc-i buyîn bi emrê Ellah
Bu ruhlarla cisimler cebirle, zorla
Çiftleştirilmişler Allah'ın emriyle

Nasût-i eger çi rengsefale
Lahut-i pertewa cemale
Maddenin değeri gerçi düşüktür
Ama kutsallık, güzelliğin ışığındandır.
Devamı var

[têkoşîn]

Herfa ku me gotî, neqşê hûre
Lê meqsed û maneya wê kûre

İşte bu harf, işlenmesi ince bir nakıştır;
Gel gör ki amacıyla anlamı derin mi derin.


Zahir te eger numaye suxra
Batin ewe neqşê xame kubra

Gerçi görünüşte sen onu en küçük olarak göstermişsin
Ama aslında o, en büyük kalemin nakşıdır.



Mewcûde di wê, şehadet û xeyb
Meşhûde di wê, sîyadet û eyb

Görünün ve görünmeyen hep onda mevcuttur;
Erdem de, kusur da hep onda gözükür.



Însan bi xwe hem zelame, hem nûr
Adem ji te hem qerîbe, hem dur

İnsanın kendisi hem karanlıktır, hem ışık;
İnsan hem yakındır sana, hem uzak

Hindî weku cinsê alemîne
Ew tabiê new’ê ademîne

Ne kadar evren çeşidi varsa,
Hepsi insan çeşidine tâbidir.



Ev renge felek hemî miezzem
Ev çende melek hemî mikerrem

Hepsi muazzam bunca felek,
Hepsi muhterem bunca melek,



Ev karîgeha ezîm u dewwar
Ev barîgeha bedî'ü seyyar

Dönüp dolaşan bu muazzam çark,
Bu göz kamaştırıcı gezgin saray,


Ev çende zemîn digel enasır
Ev renge arez digel cewahir

Bunca yerler ve unsurları,
Bunca ârazlar ve cevherleri,


Ev çende he nî'met û nefais
Ev rengê he me'kel u melabis

Bunca doyulmaz nimet ve değer,
Ve bütün yiyeceklerle giyecekler




Ev çende he middea u metlûb
Ev renge he mişteha û mehbûb

Bunca aranan ve istenilenler,
Bunca arzu edilen ve sevilenler

[têkoşîn]

Heywan û meadin û nebatat
Metlûb û meqasid û miradat
Hayvanlar, madenler ve bitkiler,
Arananlar, amaç edinilenler ve muradlar;

Bîlcimle ji bo mera li karin
Fîlcimle ji bo me ber di barin
Hepsi bizim için işler haldedir,
Hepsi bizler için yük altındadır,

Heqqa, ku te xweş nîzam û rewneq
Tertîb-i kirin ji bo me, elheq!
Gerçekten güzel ve parlak bir düzen
Düzenledin bizler için doğrusu sen!

Em xafil û atıl û gunehkar
Mayîne di qeydê nefsê emmar
Biz gafiller, tenbeller, günahkârlar,
Kötülük isteyen nefsimizle kayıtlıyız.

Nînin me di qelbê fikr û zikrek
Na kin bi zimanê hemd û şikrek
Gönlümüzde taşımıyoruz senin fikrini ve de zikrini,
Dilimizle de ödemiyoruz senin hamdini ve de şükrünü.


Xanî ku nehin bi qelbê zakir
Barî! bi de wî zimanê şakır!
Hani, gönülden anmıyorsa eğer seni,
Allah'ım ona şükredici bir dil ver!