Şems-i Ezeli ve Renkler

[Mana-i Harfi]

Renkler güneşin yada ampullerin ışığında mezcolmuş farklı dalga boylarındaki yani farklı frekanstaki ışınların gözlerdeki ilgili hücreleri uyarması ile oluşurlar. Her bir cisim kendi kabiliyet ve özellikleri ile bağlantılı olarak gelen ışınların ya hepsini yansıtır, ya bir kısmını ya da tamamını emer. Hepsini yansıttığında beyaz, tamamını emdiğinde siyah gözükür. Kırmızı, mavi ve sarı gibi ana renklerin frekansını yansıtan cisimlerin yansıttıkları ışınların karşılığında göde yer alan hücreler beyne bu renkleri oluşturacak sinyaller iletirler. Diğer renkler ise bu beş rengin mezcinden farklı oranlarda karışımından ortaya çıkmaktadırlar. Renklerin varlık aleminin algılanmasında ve şekillenmesinde ne kadar önemli bir yerinin olduğunu karanlık ve aydınlık arasındaki fark bize açıkça göstermektedir.

Güneş veya ışık ile renkler arasındaki bağ daha geri planda ve eşyanın özüne inildiğinde aslında Şems-i Ezeli ile eşya arasındaki bağlantının bir uzantısıdır. Sonsuz bir güzelliğin varlıklar şeklinde aleme yayılmasında ve Alemlerin Rabbı’nın güzel isimlerinin renklendirilmesinde dünyanın renkliliğinin önemli bir yeri olmalıdır. Dünyanın renkliliği ve renklerin dünyasında hep güzel isimler yansıyor olmalıdır. Varlığın yaratılmasının arka planındaki gaye ilahi isimlerin tecellisi ve hakikat-i eşya esma-i ilahiye ise renklerin varlığının asıl gayesi de farklı isimlerin ya da isimlerin farklılığının kainat genişliğinde anlatılması esnasında güzelliklerin ifadesine mazhariyet olmalıdır.

Her renk hem şekillendirdiği varlığa ayrı özellikler ve duygular katarken hem de başlı başına farklı duyguların fertlerin alemine yansımasına vesile olur. Muhtemelen hayatı renklendiren ve daha duygu yüklü hale getiren de renklerin zenginliğinde yaratılmış olmasıdır. “Zevkler ve renkler tartışılmaz” şeklinde ifade edilen kişiye özgü oluş yanında her rengin bütün kültürler ve her tür sosyal yapıda ifade ettiği ortak duygular ve ruhlarda birbirine benzer yansımalar da olduğu genel işleyişten anlaşılmaktadır. Yaşanan her hal ve her duygu aslında ve özünde Halık-ı Kainat ve Zat-ı Zülcemal’i ifade içindir. Bu anlamda farklı duygu ve düşüncelerin dayandığı hakikatte farklı isimler olmalıdır. Her bir rengin yaşattığı duygular aleminde aslında farklı isimlerin hissedilmesine bir zemin ya da fon oluşturuluyor olmalıdır. Renklerin bize yaşattığı duygular ve zaman zaman tarif edemediğimiz ruh halleri esmanın farklı yönleri ile ruhlarımıza yansıyor olmasından kaynaklanıyor olmalıdır.

İsimler o kadar çok ve kuşattıkları mana boyutu o kadar geniştir ki, tecelli şekilleri o kadar çoktur ki varlık şeklinde maddi alemde ifade edilebilmeleri yani kulların idrak düzeyine indirgenerek ifade edilebilmeleri ancak çok çeşitlilikle mümkün olabilmektedir. Varlığın rekliliği ve renklerin çeşitlilği de bu çeşitliliğin bir uzantısı olmalıdır. Sonsuz esma sınırlı olan varlık alemine yani madde alemine ya da mülke ancak çok süratli yenilenmeler ve akıl almaz ölçüdeki çeşitlilikle ancak sığabilir. İşte maddi alemdeki çok süratli yenilenmeler ve çok çeşitlilik bu hakikatten kaynaklanıyor olmalıdır. Bu çeşitliliği sağlayan en önemli unsurlardan biri de renkler olsa gerektir. Güneşin yedi renginin zemin yüzünde yer alan bütün renklere açılmış ve varlıkların renkliliği adedince ifadesine benzer şekilde Şems-i Ezeli’nin yedi ile misallendirilen ve bizlerin idrak boyutuna indirgenen sıfatları ve sonsuz özellikleri olan isimleri de eşyaya sonsuz renk çeşitliliği ve renklilik içinde şekil değişikliği şeklinde yansımaktadır. Özellikle bitkilerin, bilhassa çiçeklerin ve hayvanların aleminde bu hal çok net şeklinde gözlenmektedir. İnsanların renk renk giysileri bulundukları mekanlarda renklere verdikleri önem çevrelerini renklendirmek arzuları da renkler vasıtası ile açığa çıkma meyli ve renklerin arka planındaki esmanın onları idrake mazhar ruhlarda açığa çıkması için bir zemin olmalıdır. Ruhlarda yansıyan farklı duygular ve farklı manalar adedince Şems-i Ezeli kendini ifade etmektedir. O Ezeli Güneşin büyük bir patlama ile zuhura gelen sonsuz cemali eşyanın sonsuz çeşitliliğinde ve varlık aleminin sonsuz renkliliğinde yine renklerin sonsuz güzelliklerinde yansımaktadır. Bu anlamda her bir renk ön planda farklı duygu ve düşüncelere ve dolayısı ile farklı isimlere mazhar olmaktadır.
Enstitü Mana-i Harfi