TİLÂVET SECDESİ

[MERXAS]

Tilâvet Secdesi Nedir?

Kur'ân-ı Kerîm'de bâzı secde âyetleri vardır ki, bunlardan birini okuyan veya dinleyen kimseye secde etmek vâcib olur. Kur'ân-ı Kerîm'de secde âyetleri 14 yerdedir.

Yapılışı Nasıldır?

Tilâvet secdesi niyetiyle eller kaldırılmaksızın Allahü Ekber denilerek secdeye varılır. Secdede üç kere Sübhâne rabbiye'l-a'lâ veya bir kere Sübhâne Rabbinâ in kâne va'dü rabbinâ le-mef'ûlâ (*) denir. Sonra Allahü Ekber denerek secdeden kalkılır.

Tilâvet secdesinin tek rüknü vardır o da Allah Teâlâ'yı ta'zim, O'na karşı tevazu' ve secdeden kaçınanlara muhalefet etmek için alnını yere koymaktır.

Tilâvet secdesine ayaktan inilmesi, secdeden kalkarken ayağa kadar kalkılması ve ayağa kalkarken

Gufrâneke rabbenâ ve ileykelmasîr (**) denilmesi müstehabdır. Secdeye inerken ve kalkarken alınan tekbirler de müstehabdır. Vâcib olan, sadece alnı yere koyup secde etmektir.

Tilâvet Secdesi Kimlere Vâcibdir?

Okuyan kimse mânasını anlamasa, duyan kimse dinlemek kasdı ile duymasa bile, yine secde vâcib olur.

Secde âyetinin Türkçe veya Farsca meâlini okumak da secdeyi vâcib kılar.

Hayız-nifas hâlindeki kadına tilâvet secdesi lâzım gelmez.

Teyp ve plâktan dinlenen âyetler, aks-i seda (yankı) hükmünde olduğu için sehiv secdesi vâcib olmaz. Amma secde yapılsa daha güzeldir. Radyo ve televizyondan naklen yanında ise secde âyeti okunacak olsa, dinleyene secde vâcib olur. Zira bu, aks-i seda değil, nakl-i sedadır.

Namazda Tilâvet Secdesi Nasıl Yapılır?

Namazda okunan secde âyetinden sonra, hemen secdeye varılır, sonra kalkılarak kırâete devam edilir. Fakat secde âyetinden sonra üç âyet geçmeden rükû'a gidilirse ve bu rükû'a gidişte tilâvet secdesi de niyet edilirse, rükû', tilâvet secdesi yerine de geçer. Rek'atın sonunda yapılan secde ise, tilâvet secdesine ister niyet edilsin isterse edilmesin tilâvet secdesi yerine kâim olur. Bu bakımdan imamın bir karışıklığa meydan vermemek için kırâetin ortasında secdeye gitmek yerine, secde âyetinden hemen sonra veya en fazla iki âyet daha okuyarak rükû'a ve secdeye gitmesi daha uygundur. Secde âyetinin ardından üç veya daha fazla âyet okuyacağı takdirde, tilâvet secdesi, secde âyeti okunur okunmaz derhal yapılıp tekrar kıyâma kalkılması, kırâete bundan sonra devam edilmesi vâcib olur. Bu durumda namazın rükû' ve secdesiyle tilâvet secdesi sâkıt olmaz.

Secde âyeti hecelenerek okunacak olursa veya sadece yazılsa veyahut telâffuz edilmeden sadece yazısına bakılsa, secde lâzım gelmez. Bir secde âyetinin ekserisi okunmadan da secde yapılması gerekmez.

Bir mecliste bir secde âyeti birkaç defa okunup tekrar edilse, bunun için tek tilâvet secdesi kâfidir. Fakat ayrı ayrı secde âyetleri okunsa veya aynı secde âyeti başka başka meclislerde okunsa, herbiri için ayrı ayrı secde etmek vâcib olur.

[MERXAS]

Secde Âyetlerinin Bulunduğu Sûreler Hangileridir?

1 - A'raf sûresi - 206

2 - Ra'd Sûresi - 15

3 - Nahl sûresi - 49

4 - İsrâ sûresi - 107

5 - Meryem sûresi - 58

6 - Hacc sûresi - 18

7 - Fürkan sûresi - 60

8 - Neml sûresi - 25

9 - Secde sûresi - 15

10 - Sâd sûresi - 24

11 - Fussılet sûresi - 38

12 - Necm sûresi - 62

13 - İnşikak sûresi - 21

14 - Alâk sûresi - 19

[MERXAS]

Tilâvet Secdesinin Kazası Olur mu?

Secde âyeti okunur okunmaz hemen tilâvet secdesi yapılması gerekmez. Bu secde daha sonra da yapılabilir. Yine edâ olur kaza olmaz. Fakat zaruret olmadıkça te'hiri, tenzîhen mekruhtur.

Secde âyeti okununca hemen secde etmek mümkün olmadığı takdirde, okuyan ve dinleyenlerin:

Semi'nâ ve eta'nâ ğufrâneke rabbenâ ve ileyke'l-masîr (*) demeleri müstehabdır.

ŞÜKÜR SECDESİ
Şükür Secdesi Nasıl yapılır?

Bir nimete kavuşmaktan dolayı veya bir musibet ve sıkıntının zâil olmasından ötürü, dileyen tıpkı tilâvet secdesinde olduğu gibi secdeye gidebilir. Buna şükür secdesi denir. Şükür secdesi müstehabdır. Resûl-i Ekrem Efendimiz ve ashâbı, zaman zaman yapmışlardır. Meselâ Rasûlüllah Efendimiz, Ebu Cehl'in kesik başını görünce, 5 kere şükür secdesine kapanmışlardır.