Bina Kitabı

[Âl-i İmran]

SARFIN BABLARI (35) / اَلْبِنَاءُ


ثُلَاثِيُّ الْمُجَرَّدِ (6)
Üçlü (üç harfli, mazisinin aslı üç harf olan): ثُلَاثِيٌّ
Mücerret (harflerinin tamamı aslından / kök harflerine ilave yapılmamış): مُجَرَّدٌ



مِثَالُهُ   بِنَائُهُ   عَلَامَتُهُ   مَوْزُونُهُ   وَزْنُهُ   
نَصَرَ زَيْدٌ عَمْرًا – خَرَجَ زَيْدٌ
Zeyd Amr'a yardım etti – Zeyd çıktı   للتعدية غالبا وقد يَكون لازما
Ta’diye / Müteaddî: Geçişli, ettirgen, nesne alan
Lâzım: Geçişsiz, edilgen, (direkt) nesne almayan   -َ – -ُ
(أن يكون عينُ فعلِه مفتوحا في الماضي ومضموما في المضارع)   نَصَرَ – يَنْصُرُ
Yardım etmek

Not: Masdar fiilden fiile değişebilir ve birden fazla olabilir, sözlükten öğrenilir   يَفْعُلُ فَعَلَ –
Yapmak    1   1
ضَرَبَ زَيْدٌ عَمْرًا – جَلَسَ زَيْدٌ
Zeyd, Amr’ı dövdü – Zeyd oturdu   للتعدية غالبا وقد يَكون لازما   -َ – -ِ
(أن يكون عينُ فعلِه مفتوحا في الماضي ومكسورا في المضارع)   ضَرَبَ – يَضْرِبُ
Vurmak    - يَفْعِلُ  فَعَلَ   2   2

فَتَحَ زَيْدٌ الْبَابَ – ذَهَبَ زَيْدٌ
Zeyd kapıyı açtı – Zeyd gitti   للتعدية غالبا وقد يَكون لازما   -َ – -َ
(أن يكون عينُ فعلِه مفتوحا في الماضي والمضارع)   فَتَحَ – يَفْتَحُ
Açmak    - يَفْعَلُ  فَعَلَ   3   3


عَلِمَ زَيْدٌ الْمَسْأَلَةَ – وَجِلَ زَيْدٌ
Zeyd meseleyi bildi - Zeyd korktu    للتعدية غالبا وقد يَكون لازما   -ِ – -َ
(أن يكون عينُ فعلِه مكسورا في الماضي ومفتوحا في المضارع)   عَلِمَ – يَعْلَمُ
Bilmek    - يَفْعَلُ فَعِلَ     4   4


حَسُنَ زَيْدٌ
Zeyd güzel oldu   لا يكون إلا لازما   -ُ – -ُ
(أن يكون عينُ فعلِه مضموما في الماضي و المضارع)   حَسُنَ – يَحْسُنُ
Güzel olmak   - يَفْعُلُ  فَعُلَ   5   5


حَسِبَ زَيْدٌ عَمْرًا فَاضِلاً – وَرِثَ زَيْدٌ
Zeyd, Amr’ı faziletli zannetti – Zeyd varis oldu   للتعدية غالبا وقد يَكون لازما   -ِ – -ِ
(أن يكون عينُ فعلِه مكسورا في الماضي و المضارع)   حَسِبَ – يَحْسِبُ
Zannetmek    يَفْعِلُ - فَعِلَ    6   6


نوع الأول للثلاثي (ثلاثي مَزِيد فيه حرف واحد / ثلاثي مَزِيد فيه رُبَاعِي / رُبَاعِي / مزيد الثلاثي الأول) (3)
Dörtlü: رُبَاعِيٌ
Mezîd (harf ilavesi yapılan / kök harflerine ilave yapılan): مَزِيدٌ

[Âl-i İmran]

نوع الأول للثلاثي (ثلاثي مَزِيد فيه حرف واحد / ثلاثي مَزِيد فيه رُبَاعِي / رُبَاعِي / مزيد الثلاثي الأول) (3)
Dörtlü: رُبَاعِيٌ
Mezîd (harf ilavesi yapılan / kök harflerine ilave yapılan): مَزِيدٌ

أَكْرَمَ زَيْدٌ عَمْرًا – أَصْبَحَ الرَّجُلُ
Zeyd, Amr’a ikram etti – Adam sabahladı   للتعدية غالبا وقد يَكون لازما   بزيادة الهمزة في أوله   اَكْرَمَ - يُكْرِمُ – اِكْرَامًا
İkram etmek
Cömert oldu: كَرُمَ
Güldü: ضَحِكَ - Güldürdü: أَضْحَكَ   أَفْعَلَ - يُفْعِلُ - اِفْعَالاً     1   7
طَوَّفَ زَيْدٌ الْكَعْبَةَ – مَوَّتَ الْإِبِلُ – غَلَّقَ زَيْدٌ الْبَابَ
Zeyd Kabe’yi çok tavaf etti – Çok deve öldü – Zeyd kapıyı sıkıca / çokca kapattı   للتكثير يكون في الفعل والفاعل والمفعول
Teksîr: Çokluk, çok yapmak (fiil, fail ve mefulde)
 [Lâzımı müteaddî yapar ve işin kuvvetle yapıldığını da bildirir]   بزيادة حرفٍ واحدٍ بين الفاءِ والعينِ مِن جنسِ عينِ فعلِه    فَرَّحَ - يُفَرِّحُ – تَفْرِيحًا
Sevindirdi
Sevindi:  فَرِحَ
Bildi:  عَلِمَ- Bildirdi: عَلَّمَ
Kapattı:  غَلَقَ- Sıkı sıkı kapattı: غَلَّقَ   فَعَّلَ - يُفَعِّلُ - تَفْعِيلاً     2   8
قَاتَلَ زَيْدٌ عَمْرًا – قَاتَلَهُمُ اللَّهُ
Zeyd, Amr ile savaştı -
Allah, onları kahretsin!   للمشاركة بين الإثنين وقد يكون للواحد
Müşâreket: Ortaklık
[Süreklilik ve davranma tarzını da ifade eder]   بزيادة الألف بين الفاء والعين   قَاتَلَ – يُقَاتِلُ – مُقَاتَلاً وَقِتَالاً وَقِيتَالاً
Savaşmak
Öldürdü: قَتَلَ
Yazdı:  كَتَبَ - Yazıştı:  كَاتَبَ
İstedi:طَلَبَ - Devamlı olarak istedi: طَالَبَ
Sert oldu:خَشُنَ  - Sert davrandı: خَاشَنَ   فَاعَلَ - يُفُاعِلُ - مُفَاعَلَةً وَفِعَالاً وَفِيعَالاً     3   9

[Âl-i İmran]

İnş, ilgilenen kardeşlerimiz için bina kitabına dair sorulacak her türlü soruya açık olduğumuzu belirtmek isteriz...

[MERXAS]

valla biraz nalasak çok şey soracaktımda daha bitmedi bitsin sorarız biiznillah...

[Âl-i İmran]

valla biraz nalasak çok şey soracaktımda daha bitmedi bitsin sorarız biiznillah...

MERXAS HOCAM SARF' İLMİNE DAİR BİNA EN KOLAY KİTAPTI HALBUKİ NERESİNİ ANLAMADINIZ ? GERÇİ DAHA DEVAM EDECEKTE. İNŞ...BİR DÜZENLEME İLE ŞEMA ŞEKLİNDE VERMEK NİYETİMİZ.